Thủy điện Đăk Mi 4 là cụm công trình thủy điện xây dựng trên sông Đăk Mi tại xã Phước Hòa, huyện Phước Sơn, tỉnh Quảng Nam (trước 7/2025) [6][7]. Dự án do Tổng công ty IDICO làm chủ đầu tư và tổng thầu xây lắp, vận hành theo quy hoạch bậc thang của hệ thống sông Vu Gia – sông Thu Bồn [2][7]. Công trình được đưa vào vận hành từ tháng 5/2012 và là tâm điểm trong các vấn đề điều tiết nguồn nước hạ du giữa hai dòng sông [3][7].
Quy mô và quá trình xây dựng
Dự án Thủy điện Đăk Mi 4 được khởi công vào cuối tháng 4/2007 và hoàn thành xây dựng vào tháng 5/2012 [7]. Công trình do Tổng công ty IDICO làm chủ đầu tư và tổng thầu xây lắp với tổng mức đầu tư 5.630 tỷ đồng [7]. Dự án gồm hai bậc thang thủy điện gồm bậc trên là Đăk Mi 4A và bậc dưới là Đăk Mi 4B [7]. Đơn vị trực tiếp quản lý vận hành là Công ty Cổ phần Thủy điện Đăk Mi (thành lập ngày 10/8/2011, trụ sở tại thôn Lao Mưng, xã Phước Xuân, huyện Phước Sơn, trước 7/2025), có vốn điều lệ 1.000 tỷ đồng, trong đó IDICO góp 260 tỷ đồng (chiếm 26% vốn) [7]. Đến năm 2016, IDICO thực hiện chuyển giao toàn bộ Nhà máy Thủy điện Đak Mi 4 và 4C về cho Công ty Cổ phần Thủy điện Đak Mi quản lý [4].
Về thông số kỹ thuật, hồ chứa thủy điện có mực nước dâng bình thường ở cao trình 258 m, dung tích toàn bộ đạt 312,38 triệu m3 [6]. Báo cáo của Cục Kỹ thuật an toàn và Môi trường công nghiệp (Bộ Công Thương) cùng Tạp chí VietnamFinance nêu công suất lắp máy của Đăk Mi 4 là 148 MW và điện lượng bình quân năm đạt 752,51 triệu kWh [6][7]. Tuy nhiên, Báo Đấu thầu năm 2017 ghi nhận cụm nhà máy Thủy điện Đak Mi 4A, 4B và 4C có tổng công suất 208 MW [4]. Đập chính của công trình được thi công bằng bê tông đầm lăn với tổng khối lượng 720.000 m3 [2].
Tranh chấp nguồn nước giữa sông Vu Gia và Thu Bồn
Theo thiết kế ban đầu, đập thủy điện Đăk Mi 4 ngăn dòng sông Đăk Mi (thuộc hệ thống Vu Gia) và dẫn dòng chuyển nước sang nhà máy phát điện xả về dòng sông Thu Bồn [2][3]. Việc chuyển nước lưu vực này đã gây ra nguy cơ thiếu hụt nguồn nước trầm trọng cho hạ du sông Vu Gia [1][3].
Theo Tiền Phong, cuộc đòi nước của Đà Nẵng với Đăk Mi 4 bắt đầu từ tháng 6/2009 [3]. Ngày 30/7/2009, Chủ tịch UBND thành phố Đà Nẵng Trần Văn Minh gửi công văn đề nghị Bộ Công Thương chỉ đạo tạm dừng thi công đập hoặc dừng ở vị trí dự kiến làm cống xả [1]. Đến ngày 3/8/2009, Bộ Công Thương ban hành Công văn số 7155/BCT-NL yêu cầu IDICO tính toán lại cân bằng nước lưu vực Vu Gia – Thu Bồn và phối hợp tổ chuyên gia để xác định phương án xả trả lại dòng chảy [1]. Đến ngày 18/8/2009, Bộ Công Thương ra Văn bản số 7744 thông báo IDICO đã chấp thuận xây dựng một cống xả sâu giữa thân đập chính tại cao trình +230,5 m (thấp hơn mực nước chết 9,5 m) nhằm xả nước thường xuyên về hạ du sông Vu Gia [2].
Tuy vậy, vấn đề phân chia nguồn nước tiếp tục tái diễn sau khi nhà máy vận hành. Vào tháng 3/2013, Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn Đà Nẵng phản ánh việc Đăk Mi 4 đóng cống xả ở thân đập suốt từ đầu năm để dồn toàn bộ nước qua tuabin phát điện xả xuống sông Thu Bồn, gây khô hạn nặng tại các huyện Đại Lộc, Điện Bàn (trước 7/2025) và thành phố Đà Nẵng [3]. Phía nhà máy giải thích việc chuyển dòng sang sông Thu Bồn nhằm hỗ trợ các vùng Hội An, Điện Bàn và Duy Xuyên (trước 7/2025) chống xâm nhập mặn phục vụ vụ mùa [3].
Hiện tượng thiếu nước và nhiễm mặn nguồn nước lại xảy ra nghiêm trọng vào tháng 9/2018 tại điểm lấy nước thô của Nhà máy nước Cầu Đỏ [5]. Để giải quyết tình trạng này, Cục Quản lý tài nguyên nước (Bộ Tài nguyên và Môi trường) đã ban hành công văn hỏa tốc yêu cầu các hồ chứa thủy điện thượng nguồn gồm thủy điện A Vương, thủy điện Sông Tranh 2, thủy điện Sông Bung 4 và Đăk Mi 4 phối hợp điều tiết nước về hạ du sông Vu Gia [5]. Trong đó, Thủy điện Đăk Mi 4 được yêu cầu xả nước qua đập về sông Vu Gia với lưu lượng 12,5 m3/s (tăng so với mức 3,2 m3/s trước đó theo yêu cầu của Sở Tài nguyên và Môi trường Đà Nẵng), trường hợp cần thiết phải sử dụng một phần dung tích chết của hồ [5].
Vận hành xả lũ trong bão số 9 năm 2020
Ngày 28/10/2020, bão số 9 đổ bộ gây mưa rất lớn trên lưu vực hồ chứa Đăk Mi 4 [6]. Theo báo cáo của Cục Kỹ thuật an toàn và Môi trường công nghiệp, đỉnh lũ đổ về hồ đạt 15.571,47 m3/s vào lúc 15 giờ 45 phút, lưu lượng xả lớn nhất qua tràn là 7.070 m3/s tại mực nước hồ 256,94 m, giúp cắt được khoảng 55% đỉnh lũ cho hạ du Vu Gia theo Quy trình vận hành liên hồ chứa (Quyết định số 1865/QĐ-TTg ngày 23/12/2019 của Thủ tướng Chính phủ) [6].
Trong khi đó, báo cáo từ UBND huyện Nam Giang (trước 7/2025) phản ánh lúc 15 giờ ngày 28/10/2020, Công ty Cổ phần Thủy điện Đăk Mi phát thông báo dự kiến xả tràn với lưu lượng lên tới 11.400 m3/s vào lúc 15 giờ 30 phút [7]. Do khoảng thời gian thông báo ngắn trong lúc người dân sơ tán tránh bão, nước lũ đổ về nhanh đã làm ngập nhà của 106 hộ ở thị trấn Thạnh Mỹ và 215 hộ ở xã Cà Dy (trước 7/2025), làm trôi nhiều tài sản [7].
Tra cứu liên quan
- Mạng lưới dòng chảy: sông Vu Gia, sông Thu Bồn
- Điểm lấy nước và an toàn cấp nước đô thị: Nhà máy nước Cầu Đỏ, nhiễm mặn nguồn nước sinh hoạt Đà Nẵng
- Các hồ thủy điện bậc thang liên quan: thủy điện A Vương, thủy điện Sông Tranh 2, thủy điện Sông Bung 4
Điều còn chưa rõ
- Tổng công suất lắp máy: Báo cáo của Cục Kỹ thuật an toàn và Môi trường công nghiệp cùng VietnamFinance ghi nhận công suất là 148 MW [6][7], trong khi Báo Đấu thầu ghi nhận cụm Thủy điện Đak Mi 4A, 4B, 4C có công suất 208 MW [4] [CẦN KIỂM CHỨNG].
- Lưu lượng xả qua tràn trong cơn bão số 9 ngày 28/10/2020: Báo cáo của Cục ATMT ghi lưu lượng xả lớn nhất là 7.070 m3/s [6], trong khi VietnamFinance nêu thông báo của doanh nghiệp dự kiến xả tràn mức 11.400 m3/s [7] [CẦN KIỂM CHỨNG].
Cập nhật: tháng 10/2026
Nguồn tham khảo
- Báo Pháp Luật Việt Nam, “Bộ Công thương yêu cầu IDICO báo cáo lưu lượng xả nước Thủy điện Đăk Mi 4”, 04/08/2009, https://baophapluat.vn/bo-cong-thuong-yeu-cau-idico-bao-cao-luu-luong-xa-nuoc-thuy-dien-dak-mi-4-post93955.html, truy cập 31/10/2026.
- Báo Pháp Luật Việt Nam, “Chủ đầu tư chấp thuận trả lại nước sông Đăk Mi”, 19/08/2009, https://baophapluat.vn/chu-dau-tu-chap-thuan-tra-lai-nuoc-song-dak-mi-post84010.html, truy cập 31/10/2026.
- Báo Tiền Phong, “Đòi lại nguồn nước từ thủy điện Đăkmi 4”, 24/03/2013, https://tienphong.vn/xa-hoi/619109/Doi-lai-nguon-nuoc-tu-thuy-dien-Dakmi-4-tpp.html, truy cập 31/10/2026.
- Báo Đấu thầu, “IPO IDICO, thương vụ ‘bom tấn'”, 08/09/2017, https://baodauthau.vn/ipo-idico-thuong-vu-bom-tan-post35656.html, truy cập 31/10/2026.
- Báo Pháp Luật TP.HCM, “Thủy điện thượng nguồn Vu Gia phải xả nước cho Đà Nẵng”, 13/09/2018, https://tuoitre.vn/plo/thuy-dien-thuong-nguon-vu-gia-phai-xa-nuoc-cho-da-nang-109496548.htm, truy cập 31/10/2026.
- Tạp chí Công Thương, “Cục Kỹ thuật an và Môi trường công nghiệp báo cáo việc vận hành hồ chứa Thủy điện Đak Mi 4 trong cơn bão số 9”, 29/10/2020, https://tapchicongthuong.vn/cuc-ky-thuat-an-va-moi-truong-cong-nghiep-bao-cao-viec-van-hanh-ho-chua-thuy-dien-dak-mi-4-trong-con-bao-so-9-76123.htm, truy cập 31/10/2026.
- Tạp chí Đầu tư Tài chính – VietnamFinance, “Chủ đầu tư, quản lý vận hành thủy điện Đăk Mi 4 là những ai?”, 01/11/2020, https://vietnamfinance.vn/chu-dau-tu-quan-ly-van-hanh-thuy-dien-dak-mi-4-la-nhung-ai-d57418.html, truy cập 31/10/2026.
