Nhà hát tuồng của Đà Nẵng mang tên một người mất từ năm 1926. Nguyễn Hiển Dĩnh đã gom nghệ nhân, lập rạp, sắm phục trang, đạo cụ và soạn nhiều vở tuồng, những việc làm nên phong cách tuồng của vùng này [1].
Ba thế kỷ hát bội
Theo cổng du lịch thành phố, tuồng có mặt ở Đà Nẵng từ thế kỷ 17. Sang đầu thế kỷ 19 đã có nhiều gánh hát, như gánh Đức Giáo và gánh Khánh Thọ [1].
Đầu thế kỷ 20 là thời các rạp và trường tuồng mọc lên, nổi tiếng có Chú Châu, Vĩnh Điện và Bàu Toa [1].
Nguyễn Hiển Dĩnh
Nguyễn Hiển Dĩnh sinh năm 1853, mất năm 1926. Ông không chỉ viết tuồng mà còn tổ chức nghề: quy tụ nghệ nhân, dựng nhà hát, lo phục trang và đạo cụ, soạn nhiều kịch bản về sau thành kinh điển [1].
Nhà hát mang tên ông nằm ở số 155 Phan Châu Trinh và được coi là cái nôi của tuồng chuyên nghiệp ở Đà Nẵng [1].
Thành di sản
Ngày 8/6/2015, nghệ thuật tuồng Đà Nẵng được ghi vào danh mục di sản văn hóa phi vật thể quốc gia theo Quyết định 1877/QĐ-BVHTTDL [1]. Ngoài sân khấu nhà hát, các trích đoạn tuồng còn được diễn trong lễ hội, chẳng hạn ở lễ hội Quán Thế Âm.
Điều còn chưa rõ
Bài này mới dựa trên trang giới thiệu của cổng du lịch thành phố. Quê quán và cuộc đời Nguyễn Hiển Dĩnh, năm lập nhà hát, và chỗ khác nhau giữa tuồng xứ Quảng với tuồng Bình Định hay tuồng Huế đều chưa được viết, vì chưa có nguồn nghiên cứu sân khấu đã mở.
Ít người biết
- Tên các gánh hát đầu thế kỷ 19 ở vùng này còn được ghi lại: Đức Giáo, Khánh Thọ [1].
- Vĩnh Điện, một trong những nơi có trường tuồng đầu thế kỷ 20, nằm trên đường từ Đà Nẵng đi Hội An [1].
- Tuồng thành di sản quốc gia sớm hơn mì Quảng chín năm.
Đến tận nơi
Lịch diễn của nhà hát thay đổi theo mùa; nên xem thông báo của nhà hát. Xem tuồng lần đầu nên đọc trước tóm tắt vở diễn, vì lời hát dùng nhiều từ Hán Việt.
Nguồn tham khảo
- Cổng thông tin du lịch thành phố Đà Nẵng, “Tuồng ở Đà Nẵng”, https://danangfantasticity.com/vi/art/tuong-in-da-nang, truy cập 11/10/2026.
