Nhà gỗ, hội quán, chùa cầu của phố cổ Hội An cần người dựng. Ngay bên kia sông có một làng thợ mộc lâu đời: Kim Bồng.
Thợ từ phương bắc
Theo báo Nhân Dân, làng mộc hình thành từ thế kỷ 15, do cư dân từ đồng bằng Bắc Bộ và vùng Thanh – Nghệ – Tĩnh vào lập nghiệp. Nghề phát triển từ cuối thế kỷ 16, đầu thế kỷ 17 và đạt đỉnh cao vào thế kỷ 18 [1].
Mốc ấy trùng với thời thịnh của thương cảng Hội An: phố càng giàu thì càng cần nhà, cần thuyền.
Ba nghề trong một làng
Thợ Kim Bồng chia thành ba nhóm: mộc xây dựng các công trình kiến trúc, mộc dân dụng làm đồ dùng, và đóng sửa tàu thuyền [1].
Năm 2026, nghệ nhân Huỳnh Sướng, 56 tuổi, được phong Nghệ nhân Nhân dân. Ông thuộc đời thứ mười ba của một dòng thợ mộc họ Huỳnh trong làng [2].
Di sản và ngày hội
Tháng 6/2016, nghề mộc Kim Bồng được Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch ghi vào danh mục di sản văn hóa phi vật thể quốc gia [1]. Hằng năm, ngày 12 tháng Giêng âm lịch, làng làm lễ tế tổ nghề và mở hội [1].
Làng còn một nghề thủ công khác: tháng 12/2024, nghề dệt chiếu cói ở Kim Bồng được công nhận là nghề thủ công truyền thống [2].
Điều còn chưa rõ
Thời thịnh nhất của nghề được ghi lệch nhau: thế kỷ 18 trong một bài của báo Nhân Dân [1], thế kỷ 16–17 trong một bài khác cũng của báo này [2]. Việc thợ Kim Bồng góp tay dựng những công trình cụ thể nào ở Hội An và kinh thành Huế là điều hay được nhắc, nhưng bài này chưa có nguồn đã mở để nêu tên từng công trình.
Ít người biết
- Một dòng họ thợ mộc ở Kim Bồng đã truyền nghề qua mười ba đời [2].
- Đóng thuyền là một trong ba nghề gốc của làng, ngang với làm nhà [1].
- Bên cạnh mộc, làng còn nghề dệt chiếu cói [2].
Đến tận nơi
Kim Bồng nằm bên kia sông so với phố cổ, đi thuyền hoặc qua cầu đều tới. Hai làng nghề khác quanh Hội An là gốm Thanh Hà và rau Trà Quế.
Nguồn tham khảo
- Nhân Dân, “Rộn ràng Ngày hội làng nghề truyền thống mộc Kim Bồng”, 13/2/2025, https://nhandan.vn/ocop/ron-rang-ngay-hoi-lang-nghe-truyen-thong-moc-kim-bong-post859719.html, truy cập 11/10/2026.
- Nhân Dân, “Tiếp lửa cho nghề xưa phố Hội”, 28/1/2026, https://nhandan.vn/tiep-lua-cho-nghe-xua-pho-hoi-post939543.html, truy cập 11/10/2026.