Trước khi được xây kiên cố tại trung tâm làng năm 1960, đình thờ Tam vị tiền hiền Hương Quế đã qua năm địa điểm, theo lời bô lão được Cổng thông tin thành phố ghi lại [1]. Ngôi đình còn có tên đình thờ Tam tộc, ở thôn Hương Quế Đông, xã Xuân Phú [1].
Ba vị được phụng thờ
Theo bài giới thiệu năm 2026, đình phụng thờ Phạm Nhữ Tăng, Trần Văn Chơn và Nguyễn Ngọc Thanh [1]. Nguồn giới thiệu Phạm Nhữ Tăng là người tổng chỉ huy quân đội triều Lê trong cuộc bình Chiêm năm 1471; Trần Văn Chơn là người tổng chỉ huy thủy quân thời Trần Quý Khoáng [1]. Nguyễn Ngọc Thanh được ghi là con trai Thượng tể Nguyễn Văn Lang [1].
Đó là các cách xác định nhân vật trong bài giới thiệu, chưa kèm trích dẫn gia phả hoặc văn bản gốc [1]. Với một công trình thờ tự có lịch sử di chuyển nhiều lần, hồ sơ từng nhân vật và lịch sử hình thành việc phối thờ vẫn cần được kiểm tra riêng [CẦN KIỂM CHỨNG].
Các mốc xây dựng cần đọc thận trọng
Bài viết dẫn lời các vị bô lão rằng đình đầu tiên được dựng sau năm 1471, dưới thời Lê Thánh Tông [1]. Sau chiến tranh và hư hại theo thời gian, đình di chuyển qua năm địa điểm trước khi xây dựng kiên cố tại vị trí trung tâm làng năm 1960 [1]. Nguồn không liệt kê địa chỉ, thời gian của từng lần chuyển [1].
Tiêu đề và lời dẫn của bài nguồn gọi đình gần 600 năm tuổi, trong khi phần kể của bô lão chỉ đưa ra mốc sau năm 1471 [1]. Hai cách ghi này chưa xác định một năm khởi dựng cụ thể, càng chưa cho biết tuổi của các cấu kiện còn lại [CẦN KIỂM CHỨNG].
Kiến trúc và kỳ tế
Nguồn mô tả đình theo kiểu nhà ba gian truyền thống, lợp ngói âm dương [1]. Trên bờ nóc có hình hai rồng chầu mặt nguyệt; phía trước bố trí bình phong, trụ cổng và sân đình rộng [1]. Bài không đưa ra kích thước hoặc bản vẽ mặt bằng [1].
Các nghi lễ được ghi nhận duy trì hằng năm gồm cúng thượng nêu, hạ nêu, xuân kỳ và thu tế [1]. Chưa có ngày cụ thể trong nguồn, nên danh sách này chỉ dùng để nhận diện sinh hoạt thờ tự, không phải lịch tổ chức hiện hành.
Chuyện tên gọi làng Hương Quế
Bài giới thiệu liên hệ danh xưng làng tổ cãi với chuyện Nguyễn Văn Lang dâng bản điều trần Bình trị gồm 14 điều rồi xin đưa dân vào phương nam khai khẩn, hình thành làng Hương Ly, tiền thân Hương Quế [1]. Nguồn còn kể năm 1908, Nguyễn Duân đại diện người làng tranh luận với Tổng đốc Hồ Đắc Trung tại La Qua; phần nói Tổng đốc không bác lại được được ghi rõ là tương truyền [1]. Những câu chuyện này cần giữ tư cách lời kể, không dùng làm chứng cứ đã xác định về nguồn gốc tên làng.
Tra cứu liên quan
- Tra thêm: Phạm Nhữ Tăng.
- Đình làng: đình Đà Sơn, đình Túy Loan, đình Phong Lệ.
- Hành chính: bảng tra phường xã.
Điều còn chưa rõ
- Căn cứ cho cách gọi gần 600 năm và niên đại khởi dựng sau năm 1471 [1] [CẦN KIỂM CHỨNG].
- Hồ sơ ba vị được thờ, năm địa điểm di dời và quyết định xếp hạng năm 2016 [CẦN KIỂM CHỨNG].
- Tư liệu gốc về điều trần Bình trị và cuộc tranh luận năm 1908 [CẦN KIỂM CHỨNG].
Cập nhật: tháng 10/2026
Nguồn tham khảo
- Cổng thông tin điện tử thành phố Đà Nẵng, “Về “làng tổ cãi” chiêm bái đình thờ gần 600 năm tuổi”, 6/6/2026, https://danang.gov.vn/vi/w/ve-lang-to-cai-chiem-bai-dinh-tho-gan-600-nam-tuoi, truy cập 23/10/2026.