Nằm bên dòng thượng nguồn sông Thu Bồn, thôn Đại Bình thuộc xã Nông Sơn có khoảng một nửa số hộ dân sở hữu khu vườn rộng từ 1.000 m² trở lên, trồng các giống cây ăn quả của cả miền Trung lẫn Nam Bộ [1][2]. Ngôi làng trung du có lịch sử hơn 300 năm này được bao bọc bởi bãi bồi ven sông và những con ngõ rợp bóng hàng rào chè tàu cắt tỉa gọn gàng [1].
Địa thế và cảnh quan làng ven sông
Làng Đại Bình nay là thôn Đại Bình thuộc xã Nông Sơn, thành phố Đà Nẵng [1]; trong bài báo đăng tháng 4/2023 của Báo Nhân Dân, làng được ghi thuộc xã Quế Trung, huyện Nông Sơn, tỉnh Quảng Nam cũ [2]. Ngôi làng nằm nép mình bên thượng nguồn sông Thu Bồn, phía trước có bãi bồi ven sông và bến đò nhỏ đưa khách qua lại [1]. Theo bài viết năm 2026 trên Báo Đà Nẵng, làng có lịch sử hình thành 300 năm (cùng bài có đoạn ghi hơn 300 năm) [1].
Cảnh quan trong làng gồm những nếp nhà cổ, góc chợ quê bán nông sản địa phương và hệ thống ngõ xóm trồng hàng rào cây chè tàu được người dân cắt tỉa phẳng phiu [1][2]. Đi dọc từ đầu làng đến cuối làng đều gặp các khu vườn cây ăn quả rộng hàng nghìn m² [2]. Nhờ địa thế ven sông Thu Bồn kết hợp với những vườn cây trái sum suê giữa vùng trung du xứ Quảng, Đại Bình thường được ví như một vùng miệt vườn “Nam Bộ thu nhỏ” ở miền Trung [1][2].
Vườn cây ăn quả và trái trụ lông
Loại quả gắn liền với tên tuổi làng Đại Bình là trái trụ lông (còn gọi là bưởi trụ), một giống cây cùng họ với bưởi [1][2]. Theo mô tả trên Báo Nhân Dân, quả trụ lông khi chín có lớp lông tơ ngoài vỏ, bên trong các thớ múi xếp đều, tép màu đỏ nhạt, vị ngọt và ít chua [2].
Bên cạnh trụ lông, các khu vườn trong làng còn trồng nhiều loại cây ăn quả khác như bưởi Năm Roi, cam, quýt, sầu riêng, măng cụt, lòn bon (cùng loại quả ở vùng lân cận gọi là bòn bon Đại Lộc), bơ, mít, đu đủ và vú sữa [1][2]. Theo thống kê nêu trên Báo Nhân Dân năm 2023, khoảng 50% số hộ dân ở Đại Bình có diện tích vườn đạt từ 1.000 m² trở lên [2].
Mùa thu hoạch trái cây ở Đại Bình diễn ra vào tiết chớm thu, khoảng tháng 8 hằng năm [1]. Theo chia sẻ của các chủ vườn trong làng, những năm gần đây người dân hạn chế bán sỉ trái cây cho thương lái mà giữ lại những quả bưởi trụ, sầu riêng, lòn bon đầu cành để bán trực tiếp với giá ổn định cho khách đến thăm vườn [1][2]. Cách làm này giúp các hộ trồng cây giảm công thu hái, vận chuyển và có thêm thời gian chăm sóc vườn [2].
Du lịch cộng đồng và lễ hội mùa trái chín
Trước tháng 7/2025, làng Đại Bình đã được UBND tỉnh Quảng Nam cũ công nhận là điểm đến du lịch cấp tỉnh [2]. Người dân trong thôn chỉnh trang hàng rào chè tàu, lắp bảng tên đường, tạo các điểm chụp ảnh trong vườn nhà và phối hợp phát triển mô hình lưu trú homestay [2].
Hằng năm, vào mùa thu hoạch quả, địa phương tổ chức Lễ hội Văn hóa – Du lịch Đại Bình [1]. Năm 2026, lễ hội do UBND xã Nông Sơn tổ chức từ ngày 21 đến 23/8 với chủ đề “Đại Bình – điểm đến xanh” [1]. Trong khuôn khổ lễ hội có phiên chợ quê, gian hàng trưng bày sản phẩm OCOP, giao lưu hô hát bài chòi, thi vẽ tranh thiếu nhi, trò chơi dân gian, giải chạy bộ qua làng sinh thái cùng các đêm nhạc và lửa trại trên bãi bồi sông Thu Bồn [1].
Theo định hướng của địa phương, điểm du lịch làng cổ Đại Bình được kết nối với các danh thắng, di tích và làng nghề dọc sông Thu Bồn thuộc xã Nông Sơn và vùng lân cận như thắng cảnh Hòn Kẽm Đá Dừng (nay thuộc xã Quế Phước), Lăng Bà và Lễ hội Bà Thu Bồn, suối khoáng nóng Tây Viên, di tích căn cứ Tân Tỉnh – Trung Lộc và các làng nghề trầm hương truyền thống [1][2].
Tra cứu liên quan
- Hành chính và địa lý: xã Nông Sơn, xã Quế Phước, sông Thu Bồn, Hòn Kẽm Đá Dừng
- Văn hóa và di tích cùng vùng: lễ hội Bà Thu Bồn, mỏ than Nông Sơn, bài chòi
- Nông sản xứ Quảng: sản phẩm OCOP của Đà Nẵng, bòn bon Đại Lộc
Điều còn chưa rõ
- Năm lập làng cụ thể, tên các vị tiền hiền và các dòng họ khai cư ở Đại Bình chưa được nêu trong hai nguồn đã đọc (nguồn chỉ ghi làng có tuổi đời “300 năm” hoặc “hơn 300 năm”) [CẦN KIỂM CHỨNG].
- Số lượng nhà cổ còn giữ được tại thôn Đại Bình và niên đại xây dựng của từng ngôi nhà chưa có số liệu chi tiết [CẦN KIỂM CHỨNG].
- Năm ban hành quyết định công nhận điểm du lịch cấp tỉnh và tổng diện tích đất trồng cây ăn quả của toàn thôn Đại Bình chưa rõ [CẦN KIỂM CHỨNG].
- Mốc thời gian sáp nhập hoặc đổi tên từ xã Quế Trung (nêu trong bài báo năm 2023) sang thị trấn Trung Phước trước khi hợp nhất thành xã Nông Sơn năm 2025 không được nêu trong nguồn bài viết [CẦN KIỂM CHỨNG].
Cập nhật: tháng 10/2026
Nguồn tham khảo
- Hoàng Đạo, “Thăm làng Đại Bình mùa ‘ngọt’ nhất”, Báo Đà Nẵng, 22/8/2026, https://baodanang.vn/tham-lang-dai-binh-mua-ngot-nhat-3349664.html, truy cập 23/10/2026.
- Phước Hà, “Khi trang trại thành điểm đến hấp dẫn”, Báo Nhân Dân, 21/4/2023, https://nhandan.vn/khi-trang-trai-thanh-diem-den-hap-dan-post749056.html, truy cập 23/10/2026.