Bên dòng sông Thu Bồn, các phiên chợ quê ở vùng Nông Sơn từng là điểm giao thương giữa miền ngược và miền xuôi [1]. Năm 2014, bài phóng sự trên Báo Quảng Nam đã ghi lại bức tranh sinh hoạt tại hai ngôi chợ của vùng này là chợ Thơm và chợ Khánh Bình [1]. Trong khi nhiều bến chợ ven sông xưa đã dần biến mất, hai địa điểm này vẫn lưu giữ nếp họp chợ truyền thống và sản vật của cư dân địa phương [1].
Chợ Thơm và ký ức bến thuyền ven sông
Chợ Thơm (trước 7/2025: xã Quế Lộc, huyện Nông Sơn), nay thuộc xã Nông Sơn [1]. Theo bài báo năm 2014, ngay cả những người cao tuổi nhất ở thôn Lộc Trung cũng không nhớ rõ chợ hình thành từ năm nào [1]. Tên gọi chợ Thơm gắn liền với cây thơm (dứa), loại nông sản được trồng rất nhiều ở địa phương [1]. Bà Phạm Thị Thắm, một tiểu thương buôn bán tại đây, kể lại rằng ngày trước cây thơm được trồng bạt ngàn tại thôn Lộc Tây từ trong vườn ra ngoài ngõ và khắp nương rẫy; mỗi phiên chợ, thơm được xếp thành ba hàng dãy bảy hàng ngang để gánh đi bán cho khách về xuôi [1].
Theo lời các bậc cao niên kể lại trên bài báo, chợ Thơm xưa kia nằm gần một ngôi đình cổ sát bến sông Thu Bồn [1]. Đây từng là nơi đón thuyền bè tấp nập của thương nhân từ Cửa Đại (Hội An), Vĩnh Điện ở Điện Bàn và Đại Lộc lên buôn bán [1]. Thuyền buôn chở vải vóc, mắm muối, cá mực ngược nguồn để đổi lấy các sản vật vùng trung du như thơm, bưởi, chè nguồn, măng rừng, rau dớn và bắp chuối rừng [1].
Dù cảnh buôn bán “trên bến dưới thuyền” ven sông thời trước đã dần vắng bóng và chỉ còn trong ký ức người già, tên gọi chợ Thơm vẫn được cư dân duy trì [1]. Năm 2014, dọc khu vực này, nhiều cửa hàng bách hóa, quán cà phê, cơ sở ăn uống và mỹ nghệ đều lấy tên chợ Thơm làm bảng hiệu hoặc in lên bao bì [1]. Về quy mô, ông Nguyễn Đình Tân, Chủ tịch Ủy ban nhân dân xã Quế Lộc thời điểm năm 2014, cho biết khuôn viên chợ rộng 2.100 m2 và đang trong tình trạng xuống cấp nghiêm trọng [1]. Khi đó, chợ Thơm được Sở Công thương đưa vào danh mục 17 chợ nông thôn mới được tỉnh Quảng Nam đầu tư nâng cấp; địa phương cũng đầu tư thêm hơn 300 m2 để làm nhà để xe, quầy trái cây và khu dịch vụ ăn uống [1].
Chợ Khánh Bình và phiên họp chồm hổm buổi chiều
Cách chợ Thơm không xa, chợ Khánh Bình nằm tại thôn Khánh Bình, xã Quế Ninh, huyện Nông Sơn (theo bài báo năm 2014) [1]. Ngôi chợ ven sông này phục vụ nhu cầu trao đổi mua bán của người dân 5 thôn thuộc xã Quế Ninh, đồng thời là nơi gặp gỡ giữa cư dân trong xã và các vùng lân cận [1]. Thương lái từ Đại Lộc và Hội An thường tìm đến chợ Khánh Bình để thu mua các nguồn nông sản tự cung tự cấp do người dân địa phương thu hái hoặc nuôi trồng như rau dớn, măng rừng, cá đồng, chè nguồn, cải tàu bay, chuối vườn, mít vườn, cùng gia cầm và thịt gia súc [1].
Khác với các khu chợ trung tâm, chợ quê Khánh Bình chỉ họp đông đúc trong khoảng vài ba tiếng mỗi ngày, thường tập trung vào buổi chiều vì buổi sáng bà con còn bận việc đồng áng và lên nương rẫy [1]. Hàng hóa được bày bán theo hình thức chợ “chồm hổm”, người bán ngồi cạnh mớ rau hay mẹt chè [1]. Tiểu thương Hồ Thị Mỹ ở thôn Khánh Bình chia sẻ rằng vào buổi sáng, bà lấy cá tươi vừa đánh bắt từ Hội An đem lên bán ở chợ Trung Phước, đến buổi chiều mới đưa hàng về bán tại chợ Khánh Bình [1]. Khách qua đường cũng thường dừng lại mua mớ thịt heo bò do dân làng chia nhau hoặc mớ rau nguồn để mang về xuôi [1].
Tra cứu liên quan
- Chợ truyền thống xứ Quảng: chợ Thu Bồn
- Đơn vị hành chính: xã Nông Sơn, xã Đại Lộc, phường Điện Bàn
- Đường thủy liên quan: sông Thu Bồn
Điều còn chưa rõ
- Năm thành lập cụ thể của chợ Thơm và chợ Khánh Bình; các nguồn tư liệu chưa ghi nhận mốc thời gian chính xác [CẦN KIỂM CHỨNG].
- Hiện trạng quy hoạch và xây dựng thực tế của chợ Thơm sau đề án nâng cấp chợ nông thôn mới năm 2014 [CẦN KIỂM CHỨNG].
- Vị trí cụ thể của ngôi đình cổ từng nằm gần bến chợ Thơm ven sông Thu Bồn trong lịch sử [CẦN KIỂM CHỨNG].
- Đơn vị hành chính cấp xã mới của thôn Khánh Bình, xã Quế Ninh sau sắp xếp năm 2025 cần kiểm tra lại trên bản đồ ranh giới chi tiết [CẦN KIỂM CHỨNG].
Cập nhật: tháng 10/2026
Nguồn tham khảo
- Báo Quảng Nam, “Góc chợ nhớ thương”, 28/09/2014, https://baodanang.vn/goc-cho-nho-thuong-3029262.html, truy cập 24/10/2026.