Thủy điện Sông Bung 4 là công trình thủy điện có công suất lắp đặt 156 MW, nằm trên hệ thống sông Vu Gia – sông Thu Bồn [2][4]. Dự án do Tổng công ty Phát điện 2 (EVNGENCO2) làm chủ đầu tư, nằm trên địa bàn huyện Nam Giang, tỉnh Quảng Nam (trước 7/2025) [1][4]. Công trình hoàn thành phát điện cả hai tổ máy vào tháng 10/2014 [1][2].
Quá trình xây dựng và vận hành
Dự án Thủy điện Sông Bung 4 được khởi công xây dựng vào ngày 25/6/2010 tại huyện Nam Giang, tỉnh Quảng Nam (trước 7/2025) [1]. Công trình thuộc Quy hoạch bậc thang thủy điện hệ thống sông Vu Gia – Thu Bồn, bắt đầu triển khai từ năm 2007 trên địa bàn xã Tà Bhing (nay là xã Tà Pơơ) và xã ZuôiH [4]. Tập đoàn Điện lực Việt Nam giao cho Tổng công ty Phát điện 2 (EVNGENCO2) làm chủ đầu tư [4]. Đơn vị trực tiếp quản lý ban đầu là Ban Quản lý Dự án Thủy điện Sông Bung 4, về sau đổi thành Công ty Thủy điện Sông Bung [1].
Công trình có tổng công suất lắp máy 156 MW gồm hai tổ máy, mỗi tổ máy đạt công suất 78 MW [1][2]. Tổ máy số 1 hòa lưới thành công ngày 26/9/2014 và chính thức phát điện thương mại vào ngày 1/10/2014 theo Tạp chí Công Thương [1]. Trong khi đó, Thời báo Tài chính Việt Nam ghi nhận tổ máy số 1 đã phát điện thương mại và hòa lưới từ ngày 30/9/2014 với lưu lượng chạy máy ổn định là 63 m3/s [2]. Đến 9 giờ sáng ngày 22/10/2014, tổ máy số 2 chính thức phát điện, hòa vào lưới điện quốc gia qua Trạm biến áp 500/220 kV Thạnh Mỹ, sớm hơn kế hoạch 3 ngày [2].
Về sản lượng điện hàng năm, Thời báo Tài chính Việt Nam nêu con số thiết kế bình quân đạt 586,25 triệu kWh [2], còn Tạp chí Công Thương ghi nhận mức trung bình cung cấp cho hệ thống điện quốc gia là 460,36 triệu kWh mỗi năm [1]. Theo số liệu của chủ đầu tư sau 10 năm phát điện thương mại (tính đến tháng 10/2024), nhà máy đã sản xuất khoảng 4.456 triệu kWh điện [1]. Nguồn nước xả qua tổ máy thủy điện cũng tham gia hỗ trợ đẩy mặn và cấp nước cho vùng hạ du sông Vu Gia – Thu Bồn [2].
Công tác di dời và khu tái định cư
Để thi công công trình, có 232 hộ dân phải di dời nhường đất cho lòng hồ và mặt bằng dự án, phần lớn trong số đó là đồng bào người Cơ Tu [4]. Toàn bộ các hộ dân chuyển về 4 khu tái định cư tập trung gồm Pa Păng, Pa Rum A, Pa Rum B và Pa Đhí từ năm 2013 [4].
Trong quá trình triển khai, ngày 20/6/2012 tại thành phố Tam Kỳ, Mạng lưới Sông ngòi Việt Nam (VRN) cùng Liên hiệp các hội Khoa học và Kỹ thuật Quảng Nam đã tổ chức hội thảo đối thoại chính sách bảo trợ xã hội của Ngân hàng châu Á đối với dự án [3]. Đại diện VRN khi đó cho biết công tác kiểm đếm, đền bù, hỗ trợ di dời và phục hồi sinh kế tại dự án Sông Bung 4 còn dang dở; tiền đền bù chưa tính tới yếu tố trượt giá và lạm phát [3]. Lãnh đạo Liên hiệp các hội Khoa học và Kỹ thuật Quảng Nam cũng nhắc nhở việc cần rút kinh nghiệm từ tình trạng thiếu sinh kế của người dân tại các dự án như thủy điện A Vương, thủy điện Sông Tranh 2 hay Đăk Mi 4 [3].
Ghi nhận vào năm 2022 trên Tạp chí Công Thương cho thấy tại khu Pa Păng (tăng từ 76 hộ năm 2012 lên 111 hộ năm 2022), người dân sinh sống trong nhà kiên cố, có đường bê tông, điện lưới, trạm y tế và trường học [4]. Nguồn sinh kế chính của đồng bào chuyển sang trồng lúa, trồng màu và chăn nuôi sau khi dừng khai thác rừng tự nhiên [4]. Để hoàn thiện cơ sở hạ tầng vùng di dân, UBND tỉnh Quảng Nam (trước 7/2025) phê duyệt dự án ổn định đời sống và sản xuất với kinh phí 100 tỷ đồng từ ngân sách Trung ương giai đoạn đến năm 2024, giao UBND huyện Nam Giang làm chủ đầu tư để xây mới 14,94 km đường giao thông, cấp nước và cải tạo thủy lợi [4].
Tra thêm: thủy điện Sông Bung 2.
Tra cứu liên quan
- Lưu vực sông: sông Vu Gia, sông Thu Bồn
- Đồng bào dân tộc thiểu số địa phương: người Cơ Tu
- Thủy điện trên cùng lưu vực: thủy điện A Vương, thủy điện Sông Tranh 2
- Địa bàn hành chính: xã Nam Giang
Điều còn chưa rõ
- Ngày chính thức phát điện thương mại của tổ máy số 1: Tạp chí Công Thương ghi ngày 1/10/2014 [1], trong khi Thời báo Tài chính Việt Nam ghi ngày 30/9/2014 [2] [CẦN KIỂM CHỨNG].
- Điện lượng bình quân năm có sự chênh lệch giữa mức thiết kế 586,25 triệu kWh [2] và mức trung bình thực tế ghi nhận 460,36 triệu kWh [1] [CẦN KIỂM CHỨNG].
- Tình hình hoàn thành thực tế của dự án hạ tầng 100 tỷ đồng tại các khu tái định cư Nam Giang sau thời hạn năm 2024 [CẦN KIỂM CHỨNG].
Cập nhật: tháng 10/2026
Nguồn tham khảo
- Tạp chí Công Thương, “Thủy điện Sông Bung 4 đạt 4.456 tr.kwh sau tròn 10 năm phát điện thương mại”, 02/10/2024, https://tapchicongthuong.vn/thuy-dien-song-bung-4-dat-4-456-tr-kwh-sau-tron-10-nam-phat-dien-thuong-mai-127537.htm, truy cập 31/10/2026.
- Thời báo Tài chính Việt Nam, “Phát điện tổ máy số 2 thủy điện Sông Bung 4”, 22/10/2014, https://thoibaotaichinhvietnam.vn/phat-dien-to-may-so-2-thuy-dien-song-bung-4-87539.html, truy cập 31/10/2026.
- Báo Tiền Phong, “Dang dở di dời, tái định cư dự án thủy điện”, 21/06/2012, https://tienphong.vn/xa-hoi/tin-tuc/581779/Dang-do-di-doi-tai-dinh-cu-du-an-thuy-dien-tpp.html, truy cập 31/10/2026.
- Tạp chí Công Thương, “Bình yên ở khu tái định cư Thủy điện Sông Bung 4”, 20/07/2022, https://tapchicongthuong.vn/binh-yen-o-khu-tai-dinh-cu-thuy-dien-song-bung-4-90260.htm, truy cập 31/10/2026.
