Hai trong mười hai bảo vật quốc gia của Bảo tàng Điêu khắc Chăm không đến từ đất Quảng mà từ một phế tích ở Bình Định: Tháp Mẫm [1].
Công trường năm 1934
Jean-Yves Claeys, người đã đào Trà Kiệu trong các năm 1927–1928, chỉ huy thêm một công trường ở Tháp Mẫm, Bình Định, năm 1934 [2].
Hai bảo vật
- Tượng Gajasimha: niên đại thế kỷ 12, bằng sa thạch, cao 215 cm, dài 100 cm, rộng 84 cm. Được công nhận bảo vật quốc gia đợt 9, theo Quyết định 2283/QĐ-TTg ngày 31/12/2020 [1].
- Tượng rồng Tháp Mẫm: niên đại thế kỷ 13, bằng sa thạch, cao 158 cm, dài 158 cm, rộng 61 cm. Được công nhận đợt 13, theo Quyết định 1712/QĐ-TTg ngày 31/12/2024 [1].
Cả hai nằm trong danh sách 19 bảo vật quốc gia ở Đà Nẵng.
Vì sao ở Đà Nẵng
Bảo tàng Điêu khắc Chăm được lập để gom hiện vật Champa từ nhiều tỉnh miền Trung về một nơi, nên bộ sưu tập của nó rộng hơn địa giới Đà Nẵng. Trong các bảo vật quốc gia của bảo tàng còn có phù điêu Uma từ Chánh Lộ, Quảng Ngãi [1].
Điều còn chưa rõ
Gajasimha là con vật gì trong thần thoại, Tháp Mẫm thuộc giai đoạn nào của lịch sử Champa, và cuộc khai quật năm 1934 đưa về bảo tàng bao nhiêu hiện vật: các nguồn chúng tôi đã mở chưa trả lời. Cần danh mục của bảo tàng hoặc báo cáo khai quật của Claeys.
Nguồn tham khảo
- Cổng thông tin du lịch thành phố Đà Nẵng, “19 bảo vật quốc gia tại Đà Nẵng”, 12/4/2026, https://danangfantasticity.com/en/19-bao-vat-quoc-gia-tai-da-nang, truy cập 12/10/2026.
- INHA, AGORHA, hồ sơ “Claeys, Jean-Yves”, https://agorha.inha.fr/detail/435, truy cập 12/10/2026.