Địa danh

Khu bảo tồn thiên nhiên Bà Nà – Núi Chúa

Phía sau những tuyến cáp treo lên Sun World Ba Na Hills là một khu rừng được Nhà nước khoanh bảo vệ từ năm 1986. Người kiểm lâm đếm đường lên núi bằng cây số, tính từ cầu An Lợi là km 0 [1].

Từ 5.217 ha đến 8.838 ha

Năm 1986, Bà Nà có tên trong danh sách khu rừng cấm theo Quyết định 194/CT, rộng 5.217 ha. Năm 1994, một dự án đầu tư đề xuất mở lên 43.327 ha. Sau khi tỉnh tách đôi năm 1997, phần thuộc Đà Nẵng còn 8.838 ha: 3.589 ha phân khu bảo vệ nghiêm ngặt, 5.189 ha phân khu phục hồi sinh thái và 70 ha hành chính, dịch vụ. Phần phía Quảng Nam cũ từ đó không được quản lý như rừng đặc dụng [3].

Báo Pháp Luật Việt Nam năm 2011 nói gọn hơn: rừng Bà Nà “gần 10 nghìn ha”, do hai trạm kiểm lâm ở Hòa Phú và An Lợi trông coi, chỉ với 5 kiểm lâm viên [1].

Rừng theo độ cao

Khu bảo tồn có rừng thường xanh đất thấp và rừng thường xanh núi thấp. Rừng trên đỉnh từng bị chất hóa học thời chiến tranh phá hủy [3]. Theo kiểm lâm Đà Nẵng, từ 300 đến 700 m phổ biến nhất là cây chò; từ 700 đến 1.000 m, phía sườn giáp Đông Giang, có kiền kiền; từ 1.000 m lên đỉnh là dẻ [1].

Năm 2000, kiểm lâm trồng gần 16 nghìn cây con dọc đường từ cầu An Lợi lên km 15, chủ yếu sao đen, chò và keo [1].

Suối ở sườn tây bắc chảy về sông Cu Đê, ở sườn nam và đông chảy về sông Yên [3]. Vì vậy rừng này là đầu nguồn của cả hai hệ thống sông lớn quanh Đà Nẵng.

Động thực vật

Nguồn BirdLife năm 2004 ghi 543 loài thực vật bậc cao, trong đó 12 loài trong Sách Đỏ như trắc, kim giao, sơn đào, dầu đọt tím; khu hệ thú có 61 loài [3]. Kiểm lâm kể đến trĩ sao, gấu đen châu Á, vượn má hung, và các cây gụ lậu, sến mặt, thông chàng [1].

Một cán bộ lâm nghiệp xã Hòa Ninh kể đã gặp cọp ở thôn Mỹ Sơn hơn ba mươi năm trước thời điểm năm 2011; nay cọp không còn, nai và mang thì thỉnh thoảng vẫn xuống [1].

Khu bảo tồn cũng là nơi thả động vật bị tịch thu. Tháng 6/2020, kiểm lâm thả một trăn đất và hai rùa ba gờ ở tiểu khu 51; trước đó đã thả 24 cá thể ở tiểu khu 12, gồm cầy vòi hương, rùa núi vàng, sóc và chim. Số thú này bị tịch thu từ các nơi nuôi nhốt, bẫy bắt trái phép trong tháng 5/2020 [2].

Tra cứu liên quan

Điều còn chưa rõ

  • Diện tích hiện hành của khu bảo tồn: số năm 2004 là 8.838 ha, báo năm 2011 viết “gần 10 nghìn ha”, còn danh mục đề xuất đến năm 2010 ghi 38.210 ha [1][3].
  • Ranh giới khu bảo tồn với khu du lịch trên đỉnh Bà Nà được xác định thế nào [CẦN KIỂM CHỨNG].
  • Sau hợp nhất 2025, rừng phía Quảng Nam cũ của khối núi này có được gộp vào khu bảo tồn hay không [CẦN KIỂM CHỨNG].

Cập nhật: tháng 10/2026

Nguồn tham khảo

  1. Báo Pháp Luật Việt Nam, “Nguồn gien vô tận”, 4/6/2011, https://baophapluat.vn/nguon-gien-vo-tan-post102676.html, truy cập 19/10/2026.
  2. Nông nghiệp và Môi trường, “Đà Nẵng: Thả động vật hoang dã về Khu Bảo tồn thiên nhiên Bà Nà – Núi Chúa”, 11/6/2020, https://nongnghiepmoitruong.vn/da-nang-tha-dong-vat-hoang-da-ve-khu-bao-ton-thien-nhien-ba-na-nui-chua-d665519.html, truy cập 19/10/2026.
  3. BirdLife Quốc tế và Viện Điều tra Quy hoạch Rừng, “Khu BTTN Bà Nà – Núi Chúa”, trong Thông tin về các khu bảo vệ hiện có và đề xuất ở Việt Nam, tái bản lần 2, 2004, https://www.thiennhienviet.org.vn/sourcebook/pdf/Nam%20Trung%20Bo/Ba%20Na%20-%20Nui%20Chua.pdf, truy cập 19/10/2026.