Nước máy của phần lớn Đà Nẵng đi qua một ngã ba sông ít người để ý: chỗ sông Túy Loan gặp sông Yên ở Hòa Tiến. Từ đó trở xuống, dòng sông mang tên Cầu Đỏ, rồi Cẩm Lệ, rồi Hàn [1][2].
Túy Loan: con sông của vùng núi Bà Nà
Sông Túy Loan bắt nguồn từ vùng núi Bà Nà [2]. Theo một nghiên cứu năm 2020, sông do ba nhánh An Lợi, Lỗ Trào và Lỗ Đông hợp lại, chảy qua làng cổ Túy Loan rồi đổ vào sông Cẩm Lệ [1]. Bài báo năm 2010 kể nhánh thứ ba là Hội Phước chứ không phải An Lợi [2].
Lòng sông hẹp, càng lên thượng nguồn càng hẹp. Nước sạch vì ít chịu tác động sản xuất; hai bên là cảnh làng quê, ruộng vườn [1]. Nghiên cứu xếp Túy Loan ở mức “trung bình” về khả năng làm du lịch đường sông, và kể ba điểm có thể nối tuyến: làng Túy Loan, làng Thái Lai và nhà cổ Tích Thiện Đường [1].
Con sông hiền nhưng lũ lên nhanh. Ngày 28/10/2025, mưa lớn từ đêm hôm trước làm nước Túy Loan dâng, ngập thôn Phú Hòa 2 thuộc xã Bà Nà sâu 0,5–1 m; Trường THCS Phạm Văn Đồng ngập vào tận phòng học, nhiều thôn ven sông ở xã Hòa Vang cũng ngập [3].
Sông Yên: nước từ Vu Gia
Sông Yên vốn là một nhánh tách ra từ sông Vu Gia bên Quảng Nam cũ [2]. Nhờ nhánh này, nước của lưu vực Vu Gia – Thu Bồn chảy về Đà Nẵng.
Cầu Đỏ: nơi lấy nước máy
Hợp lưu của Yên và Túy Loan ở Hòa Tiến được gọi là sông Cầu Đỏ, theo tên chiếc cầu sơn đỏ trên đường 1A thời Pháp. Sông chảy hướng tây – đông, có nhà máy nước Cầu Đỏ cung cấp nước uống cho thành phố [2].
Mùa khô, mặn từ biển lấn lên tới đây. Đầu tháng 11/2018, độ mặn ở nhà máy nước Cầu Đỏ có lúc vượt 4.000 mg/l, trong khi nhu cầu nước toàn thành phố là 270.000 m³/ngày đêm [5]. Lúc ấy, trạm bơm An Trạch thiết kế 300.000 m³/ngày đêm nhưng đường ống chuyển nước về chỉ 210.000 m³/ngày đêm [5]. Đến mùa hè 2025, cơ quan thủy lợi vẫn theo dõi độ mặn hằng tuần ở thượng lưu nhà máy nước Cầu Đỏ và khuyến cáo nhà máy vận hành theo đó [4].
Tra cứu liên quan
- Dòng chảy xuôi: sông Cẩm Lệ, sông Hàn
- Đầu nguồn: khu bảo tồn Bà Nà – Núi Chúa, sông Vu Gia
- Địa bàn: xã Hòa Tiến, làng Túy Loan
Điều còn chưa rõ
- Nhánh đầu nguồn thứ ba của Túy Loan là An Lợi hay Hội Phước; có thể hai tên chỉ cùng một dòng [1][2] [CẦN KIỂM CHỨNG].
- Chiều dài sông Yên và vị trí chính xác của đập, trạm bơm An Trạch trên dòng sông [CẦN KIỂM CHỨNG].
Cập nhật: tháng 10/2026
Nguồn tham khảo
- Nguyễn Thị Hồng, “Đánh giá khả năng phát triển du lịch đường sông của hệ thống sông ngòi ở thành phố Đà Nẵng”, Tạp chí Khoa học Trường ĐHSP TP.HCM, tập 17, số 6, 2020, https://journal.hcmue.edu.vn/index.php/hcmuejos/article/download/2756/2687/3630, truy cập 19/10/2026.
- Nguyễn Quang Trung Tiến, “Sóng nước Đà giang – Kỳ 1: Muôn dặm sông Hàn”, Báo Pháp Luật Việt Nam, 27/2/2010, https://baophapluat.vn/song-nuoc-da-giang-ky-1-muon-dam-song-han-post86235.html, truy cập 19/10/2026.
- Sài Gòn Giải Phóng, “Nước sông Túy Loan dâng cao, nhiều khu dân cư ở Đà Nẵng bị ngập nặng”, 28/10/2025, https://www.sggp.org.vn/nuoc-song-tuy-loan-dang-cao-nhieu-khu-dan-cu-o-da-nang-bi-ngap-nang-post820371.html, truy cập 19/10/2026.
- Nông nghiệp và Môi trường, “Chất lượng nước hệ thống thủy lợi An Trạch đảm bảo sản xuất nông nghiệp”, 19/6/2025, https://nongnghiepmoitruong.vn/chat-luong-nuoc-he-thong-thuy-loi-an-trach-dam-bao-san-xuat-nong-nghiep-d758849.html, truy cập 19/10/2026.
- Sài Gòn Giải Phóng, “Dự báo năm 2019, Quảng Nam – Đà Nẵng thiếu nước trầm trọng”, 15/11/2018, https://www.sggp.org.vn/du-bao-nam-2019-quang-nam-da-nang-thieu-nuoc-tram-trong-post499681.html, truy cập 19/10/2026.
