Theo số liệu trên Báo Nhân Dân tháng 8/2023, trong 10 xã của huyện Nam Trà My cũ có khoảng 85% người dân mang họ Hồ để ghi nhớ công ơn Chủ tịch Hồ Chí Minh [1]. Làng văn hóa Tăk Chươm ở thôn 2, xã Trà Mai cũ (trước 7/2025: xã Trà Mai, huyện Nam Trà My; nay thuộc xã Nam Trà My) là một trong những ngôi làng có đông cư dân mang họ này [1]. Từ đầu năm 2023, ngôi làng ở trung tâm xã Trà Mai cũ được định hướng phát triển làng nghề gắn với du lịch cộng đồng [1].
Những gia đình mang họ Hồ ở Tăk Chươm
Theo bài báo năm 2023, huyện Nam Trà My cũ có 10 xã với ba dân tộc chính là Bh’noong, Xê Đăng và Ca Dong chiếm 97% dân số toàn địa bàn, trong đó khoảng 85% người dân mang họ Hồ [1]. Làng văn hóa Tăk Chươm tại thôn 2, xã Trà Mai cũ là một trong những khu dân cư tập trung nhiều hộ gia đình mang họ này [1].
Bài báo dẫn lời anh Hồ Văn Nái (sinh năm 1980, người dân tộc Xê Đăng tại làng Tăk Chươm) cho biết từ khi sinh ra anh đã thấy ông nội mình mang họ Hồ [1]. Theo lời kể trong gia đình mà anh Nái chia sẻ với phóng viên, người dân địa phương mang họ này gắn với lòng biết ơn sự quan tâm của Chủ tịch Hồ Chí Minh, Đảng và Nhà nước giúp đời sống bà con dần bớt khó khăn [1]. Câu chuyện về nguồn gốc họ của gia đình được anh Nái kể lại cho thế hệ con cháu trong nhà nhằm nhắc nhở việc học tập và xây dựng quê hương [1].
Vị trí trung tâm và kết nối phiên chợ sâm
Theo ông Nguyễn Đình Bình, Chủ tịch Ủy ban nhân dân xã Trà Mai cũ vào thời điểm tháng 8/2023, làng Tăk Chươm nằm ngay trung tâm xã Trà Mai cũ, đồng thời là trung tâm hành chính của huyện Nam Trà My cũ [1]. Nhờ vị trí này, ngôi làng kết nối trực tiếp với không gian phiên chợ sâm Ngọc Linh và dược liệu được tổ chức hằng tháng tại địa phương [1].
Theo đại diện chính quyền xã Trà Mai cũ trong bài báo năm 2023, vị trí trung tâm giúp việc tổ chức các tuyến tham quan đến làng Tăk Chươm thuận tiện; khách đến có thể lưu trú ngay trong làng để sinh hoạt cùng người dân hoặc nghỉ tại các khách sạn, nhà nghỉ ở khu vực trung tâm xã [1]. Từ đầu năm 2023, thực hiện chủ trương phát triển làng nghề gắn với du lịch cộng đồng, các hộ gia đình trong làng đã chỉnh trang nhà cửa, cảnh quan và đường làng để đón khách [1].
Phục dựng lễ tục, nghề thủ công và đội cồng chiêng
Theo bài báo năm 2023, định hướng phát triển du lịch cộng đồng tại xã Trà Mai cũ và làng Tăk Chươm đặt trọng tâm vào việc giữ gìn văn hóa bản địa kết hợp tạo thêm sinh kế qua dịch vụ du lịch [1]. Chính quyền địa phương hỗ trợ người dân phục dựng nhà làng truyền thống, duy trì các lễ hội như lễ cúng máng nước, lễ ăn tết mùa, cùng các nghề thủ công gồm dệt, mây tre đan, rèn, làm rượu cần và ẩm thực địa phương [1].
Tại làng Tăk Chươm, đội cồng chiêng cũng được thành lập để luyện tập và biểu diễn phục vụ khách tham quan [1]. Anh Hồ Văn Huân (sinh năm 1992, người dân làng Tăk Chươm) cho biết vào tháng 8/2023, đội cồng chiêng nơi anh tham gia có 16 thành viên [1]. Ngoài giờ lao động sản xuất, các thành viên tập trung luyện tập dưới sự chỉ dẫn của những nghệ nhân lớn tuổi trong làng [1]. Theo anh Huân, từ đầu năm 2023 đến tháng 8/2023, đội đã đón nhiều đoàn khách đến tìm hiểu văn hóa và dự kiến trong tháng 8/2023 phục vụ khoảng 9 – 10 đoàn [1].
Tra cứu liên quan
- Văn hóa Xê Đăng ở Nam Trà My cũ: nhà rông Xê Đăng, tượng thần giữ làng của người Xê Đăng
- Lịch sử và địa bàn lân cận: căn cứ Nước Là, xã Trà Tập, xã Trà Linh
Điều còn chưa rõ
- Bài báo năm 2023 không nêu mốc năm cụ thể hoặc hoàn cảnh lịch sử ban đầu khi cư dân các dân tộc tại Nam Trà My cũ bắt đầu nhận họ Hồ [CẦN KIỂM CHỨNG].
- Quy mô dân số, số hộ gia đình cụ thể của riêng làng Tăk Chươm và tỷ lệ hộ mang họ Hồ tính riêng trong phạm vi thôn 2, xã Trà Mai cũ chưa được bài báo thống kê chi tiết [CẦN KIỂM CHỨNG].
Cập nhật: tháng 10/2026
Nguồn tham khảo
- Báo Nhân Dân, “Sức sống mới ở ngôi làng mang tên họ Hồ tại Nam Trà My”, 2/8/2023, https://nhandan.vn/suc-song-moi-o-ngoi-lang-mang-ten-ho-ho-tai-nam-tra-my-post765291.html, truy cập 23/10/2026.