Trước khi Quảng Nam nhập vào Đà Nẵng, nhắc tới người Cơ Tu của thành phố là nhắc tới hai thôn ở đầu nguồn sông Cu Đê: Tà Lang và Giàn Bí [1][3].
Từ rẫy đến định cư
Một bài báo năm 2010 ghi lời người trong thôn: đời trước người Cơ Tu ở đây du canh, du cư, phá rừng làm rẫy, cái ăn rất thiếu [1]. Các chương trình trồng keo (dự án 327) và giao khoán bảo vệ rừng (dự án 661) giúp dân chuyển sang định canh định cư, làm lúa nước, trồng rừng kết hợp chăn nuôi [1].
Ông Bùi Văn Cầm, già làng Giàn Bí khi ấy, là người từng tham gia Cách mạng Tháng Tám năm 1945 [1].
Hai thôn năm 2024
Theo báo cáo đọc tại Ngày hội Đại đoàn kết toàn dân tộc tháng 11/2024, hai thôn có 284 hộ với 967 nhân khẩu, trong đó 254 hộ là người Cơ Tu; 274 hộ đạt danh hiệu gia đình văn hóa [3]. Già làng được nêu tên trong dịp này là ông Đinh Văn Siêng [3].
Trung tâm bên sông Cu Đê
Cuối tháng 6/2025, Trung tâm Văn hóa du lịch cộng đồng Tà Lang – Giàn Bí được khánh thành trong khu tái định cư của hai thôn, bên sông Cu Đê [2]. Một số thông số [2]:
- Tổng mức đầu tư gần 15 tỉ đồng; khuôn viên 6.250 m².
- Khối nhà chính hai tầng, diện tích xây dựng khoảng 910 m², sàn gần 750 m².
- Trước nhà điều hành dựng cây nêu; mái lợp vật liệu tự nhiên; hoa văn và tác phẩm trang trí lấy đề tài đời sống Cơ Tu.
Theo UBND phường Hải Vân, đây là nơi sinh hoạt chung của 240 hộ Cơ Tu đang sống trong khu tái định cư [2]. Hai thôn cũng còn giữ nhà gươl.
Đừng nhầm với Ta Lang ở Tây Giang
Ở xã Avương (trước 7/2025 thuộc huyện Tây Giang, Quảng Nam) cũng có một làng Cơ Tu tên Ta Lang, làm du lịch cộng đồng, được Hiệp hội Du lịch Việt Nam trao danh hiệu làng du lịch cộng đồng tiêu biểu năm 2019 [4]. Đó là một làng khác, cách Hòa Bắc cũ khá xa về phía tây. Khi đọc tin về “làng Ta Lang”, nên xem tin nói về nơi nào.
Tra cứu liên quan
- Dân tộc: người Cơ Tu, nhà gươl, dệt thổ cẩm Cơ Tu
- Địa bàn: phường Hải Vân, sông Cu Đê
Điều còn chưa rõ
- Hai con số 254 hộ Cơ Tu (11/2024) và 240 hộ trong khu tái định cư (2026) lệch nhau; có thể do cách đếm hoặc không phải hộ nào cũng ở khu tái định cư [2][3].
- Người Cơ Tu đến định cư ở thượng nguồn Cu Đê từ khi nào [CẦN KIỂM CHỨNG].
- Nguồn gốc tên Tà Lang, Giàn Bí [CẦN KIỂM CHỨNG].
Cập nhật: tháng 10/2026
Nguồn tham khảo
- Báo Pháp Luật Việt Nam, “Tà Lang – Giàn Bí hôm nay”, 27/8/2010, https://baophapluat.vn/ta-lang-gian-bi-hom-nay-post104147.html, truy cập 19/10/2026.
- Báo Văn Hóa, “Giữ hồn văn hóa Cơ Tu bên dòng Cu Đê”, 27/1/2026, https://baovanhoa.vn/dan-toc-ton-giao/giu-hon-van-hoa-co-tu-ben-dong-cu-de-200574.html, truy cập 19/10/2026.
- Báo Đại Đoàn Kết, “Người Cơ Tu 2 thôn Tà Lang và Giàn Bí phát huy tinh thần đoàn kết”, 16/11/2024, https://daidoanket.vn/nguoi-co-tu-2-thon-ta-lang-va-gian-bi-phat-huy-tinh-than-doan-ket-10294629.html, truy cập 19/10/2026.
- Báo Văn Hóa, “Trải nghiệm văn hóa Cơ Tu ở làng Ta Lang”, 25/12/2025, https://baovanhoa.vn/dan-toc-ton-giao/trai-nghiem-nhap-lang-co-tu-tai-ta-lang-193482.html, truy cập 19/10/2026.
