Quốc lộ 14D là tuyến đường miền núi kết nối đường Hồ Chí Minh với cửa khẩu quốc tế Nam Giang, giữ vai trò huyết mạch trên hành lang kinh tế Đông – Tây 2 nối Đà Nẵng sang Lào và Thái Lan [1][3][6]. Tuyến đường này đi qua địa bàn ba xã miền núi phía tây thành phố là Bến Giằng, Nam Giang và La Dêê (trước tháng 7/2025 thuộc huyện Nam Giang, tỉnh Quảng Nam) [2][3]. Sau nhiều năm bị xe tải nặng cày nát dẫn tới xuống cấp nghiêm trọng, tuyến đường chính thức được khởi công dự án cải tạo, nâng cấp vào tháng 6/2026 với tổng mức đầu tư 4.518 tỷ đồng [1][3].
Trục giao thông huyết mạch và áp lực xe chở quặng
Quốc lộ 14D kết nối từ đường Hồ Chí Minh lên khu vực cửa khẩu biên giới [1][6]. Theo Báo Đấu thầu, tuyến đường là một phần của hành lang kinh tế Đông – Tây 2 đi qua ba nước Việt Nam, Lào và Thái Lan, phục vụ nhu cầu vận chuyển hàng hóa xuất nhập khẩu về các cảng biển miền Trung như Đà Nẵng [1][6]. Tuy nhiên, con đường được đầu tư từ khoảng 20 năm trước (tính đến năm 2024), có tiêu chuẩn kỹ thuật thấp, mặt đường yếu và tồn tại 10 đường cong bán kính nhỏ [4][5][6].
Tình trạng xuống cấp trở nên nghiêm trọng khi lượng phương tiện vận tải quặng bauxite từ Lào quá cảnh qua cửa khẩu Nam Giang tăng vọt [4][5]. Tháng 4/2024, Báo điện tử Pháp Luật Thành phố Hồ Chí Minh ghi nhận mỗi ngày có khoảng 250 lượt xe tải chở quặng loại trên 5 trục (tải trọng khoảng 48 tấn) lưu thông [5], trong khi bài báo vào tháng 8/2024 nêu con số khoảng 150 – 200 lượt xe mỗi ngày [4]. Mặt đường bị bong tróc gần hết lớp nhựa, chỉ còn trơ đá cấp phối, xuất hiện nhiều hố sâu khiến xe đầu kéo liên tục gặp khó khăn hoặc rơi xuống rãnh dọc gây ùn tắc giao thông [4][5]. Theo bài báo, quãng đường khoảng 75 km bình thường chỉ mất hơn 1 tiếng thì nay phải đi hơn 4 tiếng, gây ô nhiễm bụi và ảnh hưởng trực tiếp đến đời sống người dân năm xã vùng cao của huyện Nam Giang cũ [4][5]. Báo Tiền Phong cho biết người dân và tài xế gọi đây là “con đường đau khổ” [2]. Dù kinh phí duy tu bảo dưỡng thường xuyên được cấp khoảng 4 tỷ đồng mỗi năm, nhưng theo Sở Giao thông vận tải tỉnh Quảng Nam cũ, tuyến đường đã có tới 58 km hư hỏng và kết cấu đã “hết tuổi thọ” [4][5]. Trong năm 2024, bốn công trình sửa chữa định kỳ chỉ làm lại được khoảng 15 km trên tổng số 74,4 km toàn tuyến [5].
Tìm kiếm cơ chế đầu tư
Theo Báo Đấu thầu tháng 9/2022, UBND tỉnh Quảng Nam (trước tháng 7/2025) đã gửi văn bản đề nghị Thủ tướng Chính phủ cho phép mở rộng, nâng cấp Quốc lộ 14D theo hình thức đối tác công tư (PPP), hợp đồng BOT trên tuyến hiện trạng [6]. Trước đó, vào cuối tháng 3/2022, Thủ tướng đã thống nhất chủ trương nghiên cứu làm tuyến đường mới nối từ khu kinh tế cửa khẩu Nam Giang ra biển theo hình thức PPP [6]. Tuy nhiên, kết quả khảo sát thực tế cho thấy phương án mở tuyến mới không khả thi do địa hình đồi núi chia cắt hiểm trở, chênh lệch độ cao lớn, chi phí đầu tư tốn kém, khó bảo dưỡng song song hai tuyến và tuyến mới sẽ đi xuyên qua Vườn quốc gia Sông Thanh gây ảnh hưởng rừng tự nhiên [6]. Dù vậy, phương án BOT trên tuyến hiện trạng cũng không thể thực hiện do vướng Nghị quyết 437/NQ-UBTVQH năm 2017 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội (quy định hình thức BOT chỉ áp dụng cho tuyến đường mới xây dựng, không đầu tư trên tuyến độc đạo hiện hữu) [4][6].
Tháng 12/2023, Chính phủ giao Bộ Giao thông vận tải xây dựng phương án nâng cấp tuyến đường từ nguồn vốn đầu tư công trung hạn giai đoạn 2021 – 2025 [4]. Đến tháng 4/2024, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Quảng Nam Hồ Quang Bửu ký văn bản gửi Bộ Giao thông vận tải đề nghị đẩy nhanh thủ tục dự án, đồng thời đề xuất cấm xe trên 5 trục chở quặng và cho trung chuyển sang xe tải trọng dưới 30 tấn để bảo vệ mặt đường [4][5]. Tháng 7/2025, Thủ tướng Chính phủ ban hành quyết định cấp bổ sung 500 tỷ đồng vốn ngân sách Trung ương từ nguồn tăng thu năm 2024 cho thành phố Đà Nẵng để kịp khởi công công trình [2].
Phê duyệt và thi công dự án nâng cấp
Ngày 30/12/2025, Phó Chủ tịch UBND thành phố Đà Nẵng Trần Nam Hưng ký Quyết định 3181/QĐ-UBND phê duyệt Dự án cải tạo, nâng cấp Quốc lộ 14D [2]. Tuyến nâng cấp có tổng chiều dài 65,37 km, đi qua ba xã Bến Giằng, Nam Giang và La Dêê [2][3]. Điểm đầu công trình giao với đường Hồ Chí Minh tại Km1332+610 (xã Bến Giằng), điểm cuối tại Km72+700 của tuyến đường, giáp phạm vi cửa khẩu quốc tế Nam Giang (xã La Dêê) [2]. Tổng mức đầu tư dự án là 4.518 tỷ đồng, trong đó vốn ngân sách Trung ương là 4.513 tỷ đồng, phần còn lại trích từ ngân sách địa phương [1]. Công tác bồi thường và giải phóng mặt bằng được giao cho Trung tâm Phát triển quỹ đất thành phố làm chủ đầu tư tiểu dự án [2].
Ngày 26/6/2026, UBND thành phố Đà Nẵng tổ chức lễ khởi công dự án tại xã Bến Giằng [1][3]. Chủ đầu tư được giao là Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng các công trình giao thông và nông nghiệp Đà Nẵng [1][3]. Tuyến đường được thiết kế theo tiêu chuẩn đường cấp III miền núi, mặt cắt ngang nền đường rộng 9 m, phần mặt đường và lề gia cố rộng 8 m, lề đất mỗi bên 0,5 m [1][3]. Toàn tuyến xây dựng 293 cống thoát nước và 29 cây cầu (gồm 3 cầu cũ được giữ lại sử dụng, 8 cầu xây mới thay thế cầu hư hỏng và 18 cầu mới tại các đoạn cải tuyến) [1][3].
Đến cuối tháng 10/2026, sau 4 tháng thi công, liên danh nhà thầu do Công ty cổ phần Xây dựng Xuân Quang tham gia đã tập kết gần 200 thiết bị cơ giới cùng hàng trăm công nhân để san gạt nền đường và ưu tiên thi công hệ thống thoát nước [3]. Về mặt bằng, công tác kiểm đếm tại ba xã đạt khoảng 50% số thửa đất, phấn đấu cơ bản hoàn thành bàn giao mặt bằng toàn tuyến vào quý I/2027 [3].
Tra cứu liên quan
- Nút giao đầu tuyến: đường Hồ Chí Minh qua phía tây thành phố
- Cùng địa bàn: di tích Bến Giằng
- Điểm cuối tuyến: cửa khẩu quốc tế Nam Giang
- Các xã dọc tuyến: xã Bến Giằng, xã Nam Giang, xã La Dêê
Điều còn chưa rõ
- Tiến độ hoàn thành: Quyết định 3181/QĐ-UBND ngày 30/12/2025 phê duyệt tiến độ thực hiện từ năm 2025 – 2027 [2], trong khi thông tin tại lễ khởi công và tháng 10/2026 lại ghi thời gian hoàn thành dự kiến trong năm 2028 [1][3] [CẦN KIỂM CHỨNG].
- Chủ đầu tư trong quyết định phê duyệt ngày 30/12/2025 ghi là Ban Quản lý dự án Đầu tư xây dựng các công trình giao thông Quảng Nam [2], nhưng tại lễ khởi công và triển khai thi công năm 2026 là Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng các công trình giao thông và nông nghiệp Đà Nẵng [1][3] [CẦN KIỂM CHỨNG].
- Tổng chiều dài tuyến: Báo Đấu thầu ghi tuyến dài 74 km [6], báo PLO ghi 74,4 km [5] và 75 km [4], trong khi chiều dài của dự án nâng cấp được phê duyệt thực tế là 65,37 km (từ Km1332+610 đường Hồ Chí Minh đến Km72+700 của Quốc lộ 14D) [1][2][3] [CẦN KIỂM CHỨNG].
Cập nhật: tháng 10/2026
Nguồn tham khảo
- VnEconomy, “Khởi công Dự án cải tạo, nâng cấp Quốc lộ 14D có tổng mức đầu tư 4.518 tỷ đồng”, 27/06/2026, https://vneconomy.vn/khoi-cong-du-an-cai-tao-nang-cap-quoc-lo-14d-co-tong-muc-dau-tu-4518-ty-dong.htm, truy cập 30/10/2026.
- Báo Tiền Phong, “Phê duyệt 4.518 tỷ đồng nâng cấp ‘con đường đau khổ'”, 30/12/2025, https://tienphong.vn/phe-duyet-4-518-ty-dong-nang-cap-con-duong-dau-kho-post1809077.html, truy cập 30/10/2026.
- VietnamPlus, “Đà Nẵng đẩy nhanh cải tạo, nâng cấp Quốc lộ 14D nối Cửa khẩu quốc tế Nam Giang”, 26/10/2026, https://www.vietnamplus.vn/da-nang-day-nhanh-cai-tao-nang-cap-quoc-lo-14d-noi-cua-khau-quoc-te-nam-giang-post1144352.vnp, truy cập 30/10/2026.
- Báo Pháp Luật TP.HCM, “Xe tải nặng cày nát quốc lộ 14D, chỉ 75km đi mất hơn 4 tiếng”, 23/08/2024, https://tuoitre.vn/plo/xe-tai-nang-cay-nat-quoc-lo-14d-chi-75km-di-mat-hon-4-tieng-109805890.htm, truy cập 30/10/2026.
- Báo Pháp Luật TP.HCM, “Quốc lộ 14D ‘nát như ruộng cày’, Quảng Nam đề nghị cấm xe chở quặng”, 15/04/2024, https://tuoitre.vn/plo/quoc-lo-14d-nat-nhu-ruong-cay-quang-nam-de-nghi-cam-xe-cho-quang-109785741.htm, truy cập 30/10/2026.
- Báo Đấu thầu, “Quảng Nam đề xuất đầu tư mở rộng Quốc lộ 14D theo hợp đồng BOT”, 20/09/2022, https://baodauthau.vn/quang-nam-de-xuat-dau-tu-mo-rong-quoc-lo-14d-theo-hop-dong-bot-post128838.html, truy cập 30/10/2026.