Luồng hàng hải Kỳ Hà là tuyến đường thủy chính dẫn vào cảng Chu Lai, thuộc địa bàn huyện Núi Thành (trước tháng 7/2025) ở phía nam thành phố Đà Nẵng [1][3]. Tuyến luồng có chiều dài 11 km từ khu vực cảng Kỳ Hà đến cảng Tam Hiệp (trước tháng 7/2025); việc giải phóng mặt bằng trên tuyến luồng có liên quan đến xã Tam Hải (trước tháng 7/2025, xem Tân Hiệp và Tam Hải) [1][4]. Theo Ủy ban nhân dân tỉnh Quảng Nam (cũ), đây là tuyến luồng giữ vị trí quan trọng trong việc vận chuyển hàng hóa xuất nhập khẩu của khu vực miền Trung, Tây Nguyên, Nam Lào và Đông Bắc Campuchia kết nối ra biển [3].
Quá trình quản lý và dự án nạo vét thời kỳ đầu
Theo quy hoạch phát triển hệ thống cảng biển Việt Nam đến năm 2020 định hướng đến năm 2030 (được Thủ tướng phê duyệt năm 2009), bến cảng Kỳ Hà được quy hoạch cho tàu từ 5.000 – 20.000 tấn [2]. Dự án nạo vét luồng vào cảng Kỳ Hà được Thủ tướng đồng ý giao Ủy ban nhân dân tỉnh Quảng Nam làm chủ đầu tư từ nguồn ngân sách nhà nước [3]. Tháng 3/2009, Cục Hàng hải Việt Nam bàn giao tuyến luồng Kỳ Hà cho tỉnh Quảng Nam quản lý và triển khai đầu tư nâng cấp để tiếp nhận tàu trọng tải 20.000 DWT [2][3].
Dự án được khởi công vào ngày 8/11/2018 với thời gian thi công ban đầu là 150 ngày, chia làm nhiều giai đoạn với tổng mức đầu tư sau điều chỉnh, bổ sung là 199.480.454.000 đồng [1]. Do vướng mắc giải phóng mặt bằng các dàn rớ thủy sản của người dân xã Tam Hải cũ, công trình đã qua 4 lần gia hạn tiến độ đến ngày 30/9/2021 [1]. Đến tháng 8/2021, dự án triển khai giai đoạn 2 trên chiều dài 11 km từ cảng Kỳ Hà đến cảng Tam Hiệp với mục tiêu đảm bảo cho tàu 15.000 tấn đủ tải, tàu 20.000 tấn và lớn hơn giảm tải hoặc lợi dụng thủy triều [1].
Cuối tháng 12/2021, Ủy ban nhân dân tỉnh Quảng Nam chỉ đạo huyện Núi Thành phối hợp với xã Tam Hải khẩn trương hoàn thành bồi thường các dàn rớ còn lại trên tuyến luồng, đặt chỉ tiêu trước ngày 15/1/2022 nạo vét đạt độ sâu tối thiểu 8,5 m và vũng quay tàu rộng 260 m để phục vụ Công ty Cổ phần Ô tô Trường Hải xuất khẩu 1.200 sơ mi rơ moóc sang Hoa Kỳ bằng tàu RORO qua cảng Chu Lai [1].
Tuy nhiên, do các khó khăn kéo dài, dự án sử dụng vốn ngân sách đã dừng thi công từ tháng 6/2022 [3]. Do dừng thi công lâu ngày, luồng Kỳ Hà bị bồi lấp nghiêm trọng, một số vị trí chỉ còn đạt độ sâu -8 m hải đồ, khiến các tàu trọng tải lớn không thể ra vào cảng Chu Lai thuận lợi theo thiết kế [3].
Nâng cấp theo hình thức xã hội hóa năm 2024 – 2025
Trước tình trạng luồng bị bồi lấp, Công ty Cổ phần Tập đoàn Trường Hải đề nghị thực hiện dự án nạo vét tăng sâu luồng Kỳ Hà đạt tối thiểu -9,3 m bằng nguồn vốn doanh nghiệp [2][3]. Ngày 25/6/2024, Báo Tuổi Trẻ phản ánh Bộ Giao thông Vận tải ủng hộ chủ trương huy động nguồn vốn xã hội hóa từ doanh nghiệp để nâng cấp luồng, đồng thời yêu cầu nhà đầu tư cam kết nạo vét đúng chuẩn tắc, không tận thu sản phẩm và tự chịu trách nhiệm duy tu tuyến luồng hằng năm [2].
Theo Báo Đầu tư ngày 11/8/2024, Bộ Giao thông Vận tải có công văn số 8526/BGTVT – KCHT đề nghị tỉnh Quảng Nam khẩn trương quyết toán dự án cũ và bàn giao luồng cho Bộ quản lý theo Nghị định số 43/2018/NĐ-CP, từ đó xem xét chấp thuận cho doanh nghiệp nạo vét theo trình tự Nghị định số 57/2024/NĐ-CP ngày 20/5/2024 về quản lý hoạt động nạo vét trong vùng nước cảng biển và đường thủy [3].
Dự án nạo vét luồng hàng hải Kỳ Hà được giao cho Công ty TNHH Giao nhận – Vận chuyển Quốc tế Trường Hải (THILOGI) làm chủ đầu tư theo hình thức xã hội hóa [4]. Luồng được nạo vét trên chiều dài 11 km, đạt độ sâu -9,3 m hải đồ và bề rộng đáy 110 m, có năng lực tiếp nhận tàu tải trọng đến 30.000 DWT cập cảng mà không phải phụ thuộc vào thủy triều [4]. Sau khi hoàn thành, công trình được bàn giao cho Cục Hàng hải Việt Nam quản lý, vận hành và không yêu cầu hoàn trả kinh phí đầu tư [4].
Cùng với việc nạo vét luồng, THILOGI đưa vào vận hành tàu lai dắt CHU LAI PORT 02 (dài 26,68 m, công suất 2.200 HP) nhằm hỗ trợ tàu lớn cập bến an toàn, nâng tổng vốn đầu tư cho luồng và tàu lai dắt lên hơn 100 tỷ đồng [4].
Theo Thông báo hàng hải số 1425 ngày 8/5/2025 của Cục Hàng hải và Đường thủy Việt Nam, luồng hàng hải Kỳ Hà được chính thức đưa vào khai thác [4]. Ngày 16/5/2025, tại lễ công bố hoàn thành dự án, hãng tàu Regional Container Lines (RCL) đã ký kết hợp tác mở tuyến vận tải trực tiếp Chu Lai – Ấn Độ với tần suất 2 chuyến/tháng, đón tàu container CHANA BHUM (quốc tịch Singapore) chở gần 800 container cập bến cảng Chu Lai [4].
Tra cứu liên quan
- Các công trình giao thông biển và cảng: cảng Chu Lai, luồng Cửa Lở
- Địa bàn và khu kinh tế liên quan: Khu kinh tế mở Chu Lai, xã Núi Thành, Tân Hiệp và Tam Hải
- Hạ tầng giao thông kết nối khu vực: đường ven biển 129 – Võ Chí Công, sân bay Chu Lai
Điều còn chưa rõ
- Có sự khác biệt về thông số tiếp nhận tàu giữa các nguồn: mục tiêu ban đầu của dự án ngân sách là đón tàu 20.000 DWT (hoặc tàu 15.000 tấn đầy tải, 20.000 tấn giảm tải), trong khi dự án xã hội hóa hoàn thành năm 2025 công bố đáp ứng tàu đến 30.000 DWT; tuy nhiên báo cáo năm 2026 của Ủy ban nhân dân thành phố trong bài về luồng Cửa Lở lại nêu luồng Kỳ Hà chỉ đáp ứng tàu 15.000 DWT đầy tải hoặc 20.000 DWT giảm tải [CẦN KIỂM CHỨNG].
- Thông tin về khu vực cảng quân sự Kỳ Hà chưa có tài liệu nguồn công khai cụ thể để xác minh [CẦN KIỂM CHỨNG].
- Thời điểm chính xác địa phương hoàn tất thủ tục bàn giao tài sản kết cấu hạ tầng luồng hàng hải Kỳ Hà về Bộ Giao thông Vận tải sau văn bản tháng 8/2024 [CẦN KIỂM CHỨNG].
Cập nhật: tháng 10/2026
Nguồn tham khảo
- Tạp chí Đầu tư Tài chính – VietnamFinance, “Quảng Nam gỡ khó cho dự án nạo vét luồng vào cảng Kỳ Hà gần 200 tỷ”, 30/12/2021, https://vietnamfinance.vn/quang-nam-go-kho-cho-du-an-nao-vet-luong-vao-cang-ky-ha-gan-200-ty-d75108.html, truy cập 30/10/2026.
- Báo Tuổi Trẻ, “Bộ ủng hộ huy động nguồn lực xã hội hóa nâng cấp luồng cảng Kỳ Hà”, 25/6/2024, https://tuoitre.vn/bo-ung-ho-huy-dong-nguon-luc-xa-hoi-hoa-nang-cap-luong-cang-ky-ha-20240625141456405.htm, truy cập 30/10/2026.
- Báo Đầu tư, “Bộ Giao thông Vận tải nêu quan điểm về Dự án nạo vét luồng hàng hải Kỳ Hà – Quảng Nam”, 11/8/2024, https://baodautu.vn/bo-giao-thong-van-tai-neu-quan-diem-ve-du-an-nao-vet-luong-hang-hai-ky-ha—quang-nam-d222144.html, truy cập 30/10/2026.
- Báo Văn Hóa, “Hoàn thành nạo vét luồng hàng hải Kỳ Hà, cảng Chu Lai mở tuyến hàng hải trực tiếp đi Ấn Độ”, 16/5/2025, https://baovanhoa.vn/kinh-te/hoan-thanh-nao-vet-luong-hang-hai-ky-ha-cang-chu-lai-mo-tuyen-hang-hai-truc-tiep-di-an-do-135104.html, truy cập 30/10/2026.
