Trong nhà cổ Quân Thắng có một vách gỗ ghi mực nước của những trận lụt lớn ở Hội An, cao nhất là trận năm Giáp Thìn 1964 [1]. Nhà ở số 77 đường Trần Phú, trước 7/2025 thuộc phường Minh An, thành phố Hội An (tỉnh Quảng Nam), nay thuộc phường Hội An, thành phố Đà Nẵng [2][4]. Năm 2012, Báo Sài Gòn Giải Phóng ghi đây là di tích loại đặc biệt trong quần thể phố cổ Hội An [2].
Niên đại và chủ nhà, mỗi nguồn một cách
Báo Sài Gòn Giải Phóng (2012) ghi nhà do chủ hiệu buôn người Hoa xây vào khoảng cuối thế kỷ 17 [2]. Báo Đại Đoàn Kết (2024) dẫn lời ông Diệp Bảo Hùng, 85 tuổi, thế hệ thứ 6 sống trong nhà: tổ tiên ông đến Hội An vào cuối thế kỷ XVII, xây nhà để buôn bán và lấy tên hiệu Quân Thắng [4]. Việt Nam News (2023) ghi nhà xây vào thế kỷ 18 [3]. VnExpress International (2025) ghi cuối thế kỷ 18, trong khi tiêu đề bài lại gọi là nhà 300 năm tuổi [1].
Việt Nam News viết nhà đã là chỗ ở của tám thế hệ gia đình Thái Quân Thắng, một thương nhân từ Phúc Kiến (Trung Quốc) đến sinh sống ở Hội An [3]. Theo bà Diệp Ái Phương, 48 tuổi, người sáng lập dùng nhà làm tiệm thuốc bắc và chỗ ở của gia đình [3]. Bà kể cha bà, thuộc thế hệ thứ sáu của gia đình Quân Thắng ở Việt Nam, đang ở Quy Nhơn thì được mẹ gọi về sửa lại ngôi nhà vào cuối thập niên 1960 [3].
Năm 2012, Báo Sài Gòn Giải Phóng ghi chủ nhà là bà Thái Thị Sâm, 95 tuổi; bà nói đây là nhà thờ họ tộc nên không bán được [2].
Kiến trúc
Nhà mặt tiền hẹp nhưng sâu 30 m, trên khuôn viên chừng 300 m2 [1][4]. Nhà có hai lối ra vào, thông đường Trần Phú với đường Nguyễn Thái Học; theo bà Diệp Ái Phương, cách bố trí này để tiện tới tàu buôn cập cảng Hội An [2][3]. VnExpress International ghi kiến trúc pha trộn Việt và Hoa, mái ngói âm dương, khung gỗ lim, chạm khắc do thợ làng mộc Kim Bồng làm [1].
Vách ngăn bằng gỗ chạm hoa văn, vì kèo “chồng rường giả thú”, cột trốn kè chuyền, vì vỏ cua [2]. Giữa nhà có giếng trời với hòn non bộ, vách bên cạnh có hình cuốn thư khảm gốm [2]. Mặt ngoài có mái ngói ống âm dương và hai chiếc sạp lớn bày hàng; bên trong là cột gỗ lim to nối bằng xà ngang, cửa gỗ lim chạm khắc, hoành phi và câu đối [4].
Bên trong bố trí theo kiểu nhà buôn: gian hàng phía trước, phòng khách, sân trong, khu sinh hoạt phía sau, bếp, và chỗ ở riêng của gia đình trên lầu [1]. Việt Nam News ghi kiến trúc và đồ đạc chính của nhà được giữ suốt 150 năm, chỉ cần sơn mới và sửa một số chi tiết gỗ hư do thời gian và lụt hằng năm [3].
Vách gỗ ghi mực nước
Theo VnExpress International, trận lụt năm Thìn 1964 là cao nhất được ghi trên vách, khi sông Vu Gia – Thu Bồn lên 3,4 m [1]. Ngày 30/10/2025, sông Thu Bồn lên 5,62 m, vượt báo động cao nhất hơn 1,6 m và vượt mốc năm 1964 0,12 m [1]. Sau bốn ngày mưa lớn, nhà lại ngập, gia đình phải dời hết đồ đạc lên lầu [1].
Chủ nhà đón khách tham quan và bán bánh hoa hồng trắng, bánh bao, hoành thánh chiên [1]. VnExpress International ghi Quân Thắng là một trong bảy ngôi nhà cổ được công nhận chính thức ở Hội An [1].
Xuống cấp và tu bổ
Tháng 10/2012, Báo Sài Gòn Giải Phóng tả nhà xuống cấp rất trầm trọng: cột, kèo, đòn tay bị mối mọt, vách gỗ chạm mục nát, mái ngói âm dương sụt lở, thấm dột [2]. Bà Thái Thị Sâm nói muốn sửa nhưng không có tiền, mong Nhà nước hỗ trợ [2].
Theo Việt Nam News, lần tu bổ gần nhất là năm 2016, nhà nước chi 60% kinh phí, phần còn lại do gia đình trả [3].
Tra cứu liên quan
Điều còn chưa rõ
- Niên đại: cuối thế kỷ 17 [2][4], thế kỷ 18 [3], cuối thế kỷ 18 nhưng tiêu đề ghi 300 năm [1] [CẦN KIỂM CHỨNG].
- Chủ nhà: bà Thái Thị Sâm năm 2012 [2]; gia đình Thái Quân Thắng tám thế hệ, cha bà Diệp Ái Phương thế hệ thứ sáu [3]; ông Diệp Bảo Hùng thế hệ thứ 6 năm 2024 [4]. Các nguồn không nói quan hệ giữa họ Thái và họ Diệp [CẦN KIỂM CHỨNG].
- Chi tiết “một trong bảy ngôi nhà cổ được công nhận chính thức” chỉ có ở VnExpress International, chưa đối chiếu được với danh mục di tích [CẦN KIỂM CHỨNG].
Cập nhật: tháng 11/2026
Nguồn tham khảo
- VnExpress International, “Quan Thang House: 300-year-old witness to Hoi An’s floods”, 11/11/2025, https://e.vnexpress.net/news/travel/places/quan-thang-house-300-year-old-witness-to-hoi-an-s-floods-4961990.html, truy cập 04/11/2026.
- Báo Sài Gòn Giải Phóng, “Nhà cổ Hội An chờ sập”, 22/10/2012, https://www.sggp.org.vn/nha-co-hoi-an-cho-sap-post211347.html, truy cập 04/11/2026.
- Việt Nam News, “Hội An restores heritage for longer life”, 05/02/2023, https://vietnamnews.vn/sunday/1479639/hoi-an-restores-heritage-for-longer-life.html, truy cập 04/11/2026.
- Báo Đại Đoàn Kết, “Hấp dẫn Hội An”, 21/07/2024, https://daidoanket.vn/hap-dan-hoi-an-10286128.html, truy cập 04/11/2026.
