Khách chọn vải, lấy số đo, đi chơi phố cổ rồi chiều tối cùng ngày quay lại nhận bộ đồ mới: ở Hội An, cách làm này được gọi là may “nóng” [1][2]. Theo Báo Nhân Dân, may “nóng” trở thành sản phẩm du lịch từ khoảng những năm 2000, cùng sự phát triển của du lịch Hội An, thành phố Đà Nẵng (trước 7/2025 thuộc tỉnh Quảng Nam) [1].
Các mốc lịch sử theo từng nguồn
Nhân Dân viết nghề may hình thành khá sớm ở Hội An, thời thương cảng thế kỷ 16 – 17; đến đầu thế kỷ 20 thì các nhà may Âu phục bắt đầu xuất hiện [1]. Báo Văn Hóa lại đặt mốc mở rộng nghề phục vụ khách du lịch từ những năm 90 [2]. Nguồn không giải thích quan hệ giữa hai mốc.
Báo Văn Hóa dẫn lời họa sĩ Trương Bách Tường kể về ông Lê Văn Diên (sinh năm 1933), học may bài bản ở trường Nghiệp đoàn Sài Gòn, trước năm 1975 là giáo viên chính dạy may của trường Nghiệp đoàn Hội An, sau này thôi nhận may để chuyên dạy nghề [2]. Cả Nhân Dân và Báo Văn Hóa đều ghi năm 2006 tạp chí Time của Mỹ nhắc tới Hội An là một trong những nơi có dịch vụ may đo nhanh nhất, rẻ nhất thế giới [1][2].
Hai lần công nhận, hai danh hiệu khác nhau
- Năm 2006, Năm Du lịch quốc gia Quảng Nam, nghề may lần đầu được công nhận là một trong 50 sản phẩm du lịch chính thức của địa phương [1].
- Ngày 9/12/2024, Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn tỉnh Quảng Nam ra quyết định công nhận và cấp bằng nghề truyền thống cho 7 nghề, trong đó có nghề may đo ở phường Cẩm Phô [4]. Hội An có 5 nghề trong đợt này, cùng với đèn lồng Hội An, cao lầu, bắp nếp Cẩm Nam và chiếu cói Kim Bồng [4]. Mỗi nghề được hỗ trợ 45 triệu đồng để tổ chức lễ đón bằng và làm cổng chào hoặc biển quảng bá [4].
Phường Cẩm Phô (trước 7/2025) nay thuộc phường Hội An.
Thời gian may: mỗi bài một con số
Các bài báo ghi thời gian may lấy nhanh khác nhau, tùy năm và loại đồ:
- VnExpress (2014): đặt một chiếc váy thì hẹn sau khoảng 3 tiếng; áo dài hẹn chiều quay lại lấy; đồ khó như vét thì khoảng hai ngày [3].
- Báo Văn Hóa (2023): tùy loại vest, sơ mi, đầm, áo dài, thời gian may từ 3 – 4 tiếng [2].
- Nhân Dân (2024): một chủ tiệm ở phường Minh An (trước 7/2025) cho biết may cấp tốc thường mất 4 – 6 tiếng, tùy sản phẩm; các khâu tư vấn, cắt vải, may, đính cúc được chuyên môn hóa [1].
Khách có thể nhận đồ tại tiệm hoặc được giao tận nơi nghỉ [1][2]. Báo Văn Hóa ghi nhiều khách quen sau lần may đầu vẫn đặt may theo số đo gửi qua mạng [2].
Bao nhiêu cơ sở
Các con số dưới đây khác năm và khác cách đếm, không so trực tiếp được:
- 2014: gần 100 hộ kinh doanh dịch vụ may mặc (VnExpress) [3].
- 2023: gần 350 hộ kinh doanh may mặc theo hình thức mở shop vải, tập hợp thợ đo, cắt may tại chỗ (Báo Văn Hóa) [2].
- 2024: khoảng 350 cơ sở cung cấp dịch vụ liên quan may mặc, gồm may đo, bán sẵn, phân phối vải và phụ liệu, theo thống kê của ngành văn hóa địa phương (Nhân Dân) [1].
Tiệm may có cả cửa hàng mặt phố lẫn quầy nhỏ trong chợ Hội An [1]. Báo Văn Hóa ghi ngoài thợ may còn có hàng nghìn lao động gián tiếp như giao hàng, cung cấp vải, bàn máy, kim chỉ [2]. Một chủ tiệm cho biết trước dịch Covid-19 tiệm có khoảng 200 lao động thường xuyên, năm 2023 đã có lại hơn 100 người [2].
Xóm thủ công của lớp trẻ
Hai bài nhắc tới một xóm thủ công mới nhưng ghi địa điểm khác nhau. Nhân Dân (2024) viết xóm ra đời năm 2023, hoạt động ở phường Cẩm Nam (trước 7/2025), có gần 10 gian hàng, trong đó có người trẻ là thế hệ thứ 2, thứ 3 của các gia đình làm may [1]. Báo Văn Hóa (2023) tả một xóm thủ công mới trong một con hẻm trên đường Trần Phú, có vài ba cửa hàng may đo của những bạn trẻ nối nghề cha mẹ, bên cạnh tiệm thêu tay, phụ kiện làm từ vải thừa [2].
Giỗ Tổ nghề may
Người làm may ở Hội An giỗ Tổ ngày 12 tháng Chạp [1][2]. Theo các bậc cao niên được Báo Văn Hóa dẫn, Tổ nghề là bà Nguyễn Thị Sen; từ năm 2006, ngoài cúng tại nhà còn có lễ cúng chung, trình nghề và thi cắt may [2]. Chi tiết xem bài lễ cúng Tổ nghề may Hội An.
Tra cứu liên quan
- Địa bàn: phường Hội An, chợ Hội An
- Nghề thủ công: nghề thủ công Hội An, làng lụa Mã Châu, đèn lồng Hội An
- Trang phục: trang phục Hội An
Điều còn chưa rõ
- Số cơ sở: gần 100 hộ (2014) [3], gần 350 hộ (2023) [2], khoảng 350 cơ sở liên quan may mặc (2024) [1]. Các bài không nêu cách đếm, nên chưa biết số tăng thật hay chỉ do phạm vi đếm rộng hơn [CẦN KIỂM CHỨNG].
- Thời gian may nhanh: khoảng 3 tiếng (2014), 3 – 4 tiếng (2023), 4 – 6 tiếng (2024) [1][2][3]; không rõ có cùng loại đồ, cùng quy trình hay không [CẦN KIỂM CHỨNG].
- Xóm thủ công ở Cẩm Nam [1] và xóm trong hẻm đường Trần Phú [2] có phải một nơi đã chuyển địa điểm hay hai nơi khác nhau [CẦN KIỂM CHỨNG].
- Bằng công nhận năm 2024 cấp cho nghề may đo “phường Cẩm Phô” [4]; nguồn không nói phạm vi có gồm các phường khác của Hội An hay không [CẦN KIỂM CHỨNG].
Cập nhật: tháng 11/2026
Nguồn tham khảo
- Báo Nhân Dân, “Đến Hội An trải nghiệm may đo thời trang”, 06/11/2024, https://nhandan.vn/den-hoi-an-trai-nghiem-may-do-thoi-trang-post843310.html, truy cập 04/11/2026.
- Báo Văn Hóa, “Giữ nghề may thủ công ở Hội An”, 03/10/2023, https://baovanhoa.vn/giu-nghe-may-thu-cong-o-hoi-an-59225.html, truy cập 04/11/2026.
- Báo VnExpress, “May đo siêu tốc ở Hội An”, 10/02/2014, https://vnexpress.net/may-do-sieu-toc-o-hoi-an-2949389.html, truy cập 04/11/2026.
- Báo Đà Nẵng, “Công nhận thêm 7 nghề truyền thống của tỉnh Quảng Nam”, 09/12/2024, https://baodanang.vn/cong-nhan-them-7-nghe-truyen-thong-cua-tinh-quang-nam-3145552.html, truy cập 04/11/2026.
