Đèo Lò Xo là cung đèo dài 27 km nằm trên trục đường Hồ Chí Minh (Quốc lộ 14), nối giữa miền Trung và vùng Tây Nguyên [1][3]. Tên gọi con đèo bắt nguồn từ các đoạn cua cùi chỏ uốn lượn liên tiếp nhau theo lên tận đỉnh [1], với các khúc cua tay áo như sóng lò xo [3]. Tuyến đèo có độ dốc cao, nhiều khúc cua ngặt và thường xuyên bị sương mù bao phủ [1][2].
Vị trí ranh giới và đặc điểm địa hình
Đèo Lò Xo chạy dọc theo đường ranh giới tự nhiên giữa tỉnh Quảng Ngãi (trước 7/2025: tỉnh Kon Tum) và thành phố Đà Nẵng (trước 7/2025: tỉnh Quảng Nam) [1][2][3]. Cụ thể, tuyến đèo giáp ranh giữa huyện Phước Sơn cũ (phần địa phận qua xã Phước Mỹ cũ, nay thuộc xã Phước Năng) và huyện Đăk Glei của tỉnh Kon Tum [1][2]. Trên con đèo này, đường dích dắc đóng vai trò như đường phân chia địa giới: phần taluy âm thuộc đất Phước Sơn, còn phần taluy dương thuộc đất Đăk Glei [1].
Cung đèo có chiều dài khoảng 27 km [1][2][3]. Địa hình khu vực có độ dốc lớn cùng nhiều khúc cua gấp hiểm trở [1][2]. Bên cạnh độ dốc cao và đường hẹp, đèo Lò Xo còn thường xuyên bị sương mù bao phủ, làm tầm nhìn của các tài xế bị hạn chế [1][2]. Vào mùa mưa, khu vực đèo đặc quánh hơi nước; các phương tiện lưu thông phải bật đèn chiếu sáng và men theo vạch kẻ trên đường để di chuyển [1].
Nguy cơ tai nạn và các vụ việc đã ghi nhận
Do địa hình quanh co, dốc đứng và thời tiết phức tạp, đèo Lò Xo từng ghi nhận nhiều vụ tai nạn giao thông nghiêm trọng [1][2][3]. Theo phân tích của các cơ quan chức năng tỉnh Kon Tum, các sự cố trên đèo thường xảy ra sau 0 giờ, chủ yếu do lái xe lạ đường, chủ quan hoặc ngủ quên [3]. Ngoài ra, tình trạng một số phương tiện đổ đèo lấn sang làn đường ngược chiều cũng dẫn đến nguy cơ đâm va trực diện hoặc mất lái lao xuống vực [1].
Vào ngày 21/4/2005, xe khách chở đoàn cựu chiến binh phường Kim Liên, quận Đống Đa (Hà Nội) trên đường thăm chiến trường xưa bị rơi xuống vực sâu hơn 70 m [2][3]. Theo [3], vụ tai nạn khiến 31 cựu chiến binh cùng tài xế và hai phụ xe tử nạn (theo [1] và [2] ghi nhận 31 người tử vong). Sau vụ tai nạn, người dân địa phương đã lập bia tưởng niệm ghi danh sách người tử nạn cùng một bàn thờ gần đỉnh đèo [1].
Nhiều vụ tai nạn xe khách khác cũng từng được ghi nhận trên đoạn đèo này: – Ngày 12/11/2006, xe khách từ Kon Tum đi Quảng Nam bị lật xuống vực, làm lái xe tử vong tại chỗ và 10 người bị thương [3]. – Ngày 13/2/2011, xe khách chạy tuyến Bắc Giang – TP Hồ Chí Minh bị lật xuống vực khiến 21 trong tổng số 54 hành khách bị thương [3]. – Ngày 23/6/2015, xe khách giường nằm biển kiểm soát 48B-000.16 lật hai vòng xuống độ sâu 40 m tại địa phận xã Phước Mỹ cũ, làm hơn 40 người bị thương [1]. Lực lượng cứu hộ phải điều động một xe cẩu 80 tấn và ba xe tải hạng nặng, kéo đứt cáp sáu lần mới đưa được phương tiện lên mặt đường vào chiều 24/6 [1]. – Tháng 3/2018, một xe khách 45 chỗ rơi xuống vực làm một người chết và 19 người bị thương [3]. – Tháng 6/2018, xe khách chở 40 người chạy tuyến Hải Dương – Bình Phước tông sập hộ lan rồi lao xuống vực, khiến ba người chết và 18 người bị thương [3].
Giải pháp hộ lan bằng lốp cao su và cảnh báo an toàn
Trước nguy cơ mất an toàn kéo dài, các cơ quan chức năng đã triển khai nhiều biện pháp nhằm kiềm chế tai nạn trên đèo Lò Xo [1][2][3]. Từ tháng 10/2018 đến tháng 4/2019, Chi cục Quản lý Đường bộ III.4 thuộc Cục Quản lý đường bộ III (Bộ Giao thông vận tải) phối hợp với Công ty Cổ phần Quản lý và Xây dựng đường bộ Kon Tum thực hiện lắp đặt 13 đoạn tường hộ lan mềm bằng lốp ô tô cũ tại các khúc cua gấp có độ dốc lớn [2][3].
Hệ thống hộ lan này được thi công bằng cách đóng các trụ thép chôn sâu 1,4 m xuống nền đường, mỗi trụ cách nhau 30 cm [2][3]. Sau đó, các lốp ô tô đã qua sử dụng có đường kính 60 – 110 cm được liên kết chồng lên nhau bằng vít, hai đầu đậy nắp bằng cao su và bên trong được đổ đầy cát [2][3]. Chi phí thi công khoảng 3 triệu đồng cho mỗi mét hộ lan, trong đó mỗi lốp xe cũ được thu mua với giá khoảng 30.000 đồng [2]. Bức tường cao su có tác dụng đàn hồi tương tự hộ lan xoay, giúp giữ phương tiện lại khi va chạm, giảm hư hại và ngăn xe rơi xuống vực hoặc đâm vào vách núi [2][3]. Trong đêm 18/8/2020, một xe tải bị mất phanh trên đèo đâm vào hệ thống hộ lan này đã được giữ lại trên đường, bốn người ngồi trên xe an toàn và phương tiện chỉ hư hỏng nhẹ [2].
Bên cạnh tường hộ lan cao su, đơn vị quản lý đường bộ còn bố trí sơn cụm gờ giảm tốc tại 21 khúc cua nguy hiểm, bổ sung 48 biển cảnh báo yêu cầu đi số thấp và kiểm soát tốc độ, đồng thời đặt hệ thống loa phát thanh cảnh báo tự động 24/24 giờ tại hai vị trí trên đèo [3].
Tra cứu liên quan
- Địa bàn hành chính: xã Phước Năng, xã Khâm Đức
- Khu bảo tồn và cảnh quan lân cận: Vườn quốc gia Sông Thanh
- Cung đèo khác trong khu vực: Đèo Hải Vân, Đèo Le
- Tra cứu phân chia hành chính: bảng tra phường, xã mới
Điều còn chưa rõ
- Số nạn nhân tử nạn trong vụ xe khách rơi vực ngày 21/4/2005: theo [1] và [2], vụ tai nạn làm 31 người tử vong (toàn bộ là cựu chiến binh); theo [3], có 34 người tử nạn (gồm 31 cựu chiến binh cùng tài xế và hai phụ xe) [CẦN KIỂM CHỨNG].
- Tổng chiều dài của 13 đoạn hộ lan lốp cao su: các nguồn [2] và [3] chỉ ghi nhận đã lắp đặt 13 đoạn tại các khúc cua gấp có độ dốc cao nhưng chưa nêu rõ tổng chiều dài mét của toàn bộ hệ thống này [CẦN KIỂM CHỨNG].
- Hiệu quả giảm tai nạn của hộ lan lốp cũ: theo [3] (năm 2020), có 6 ô tô tông vào hộ lan này và đều được giữ lại trên đường; theo [2] (năm 2023), ghi nhận cụ thể vụ xe tải mất phanh đêm 18/8/2020 đâm vào hộ lan được an toàn, chưa có số liệu thống kê toàn diện sau thời điểm này [CẦN KIỂM CHỨNG].
Cập nhật: tháng 11/2026
Nguồn tham khảo
- Nguyên Thọ, “Nguy cơ mất an toàn giao thông trên tuyến đường Hồ Chí Minh: Cảnh báo từ vụ tai nạn đèo Lò Xo”, Báo Đà Nẵng, 30/06/2015, https://baodanang.vn/nguy-co-mat-an-toan-giao-thong-tren-tuyen-duong-ho-chi-minh-canh-bao-tu-vu-tai-nan-deo-lo-xo-3110409.html, truy cập 06/11/2026.
- Hoàng Thanh, “Giảm tai nạn bằng… lốp ôtô cũ”, Báo Người Lao Động, 02/03/2023, https://tuoitre.vn/nld/mien-trung-tay-nguyen/giam-tai-nan-bang-lop-oto-cu-20230301204337467.htm, truy cập 06/11/2026.
- Đức Nhật, “Hộ lan bằng lốp xe cũ giúp giảm tai nạn trên đèo Lò Xo”, Báo Thanh Niên, 03/04/2020, https://thanhnien.vn/ho-lan-bang-lop-xe-cu-giup-giam-tai-nan-tren-deo-lo-xo-185941686.htm, truy cập 06/11/2026.