Năm 1905, giới thương nhân Pháp ở Tourane phàn nàn rằng nhà ga mới nằm quá xa trung tâm [1]. Hơn một trăm năm sau, thành phố lại muốn dời chính nhà ga ấy đi, vì nó nằm quá sâu trong trung tâm [2].
Ga chính và ga chợ
Ga chính của Tourane, Gare de Tourane-Central, được xây năm 1905 và nay là ga Đà Nẵng [1]. Vì ga xa khu buôn bán, người Pháp làm thêm một ga phụ sát chợ Hàn, lúc đầu chỉ chở hàng, từ tháng 6/1913 chở cả khách. Ga phụ bị dỡ vào những năm 1990 [1].
Sáu cái hầm qua đèo
Từ ga Đà Nẵng ra bắc, tàu phải vượt đèo Hải Vân. Đoạn đường sắt này đi qua sáu hầm xây trong những năm 1926–1931 và vẫn đang dùng; tuyến có nhiều đường cong gắt, dốc lớn, tàu phải chạy chậm [2].
Khác với đường bộ, đường sắt chưa có một đường hầm xuyên núi kiểu mới.
Hai mươi năm bàn chuyện dời ga
Tháng 7/2024, Cục Đường sắt Việt Nam đề xuất một dự án nâng cấp đoạn đường sắt qua đèo Hải Vân kết hợp dời ga Đà Nẵng, ước khoảng 19.000 tỉ đồng, vốn đầu tư công giai đoạn 2026–2031 [2].
Theo đề xuất, ga hàng hóa sẽ chuyển về ga Kim Liên, còn ga hành khách chuyển về khu vực hồ Trung Nghĩa [2]. Lý do không mới: ga nằm giữa phố, tàu ra vào gây ùn tắc [2]. Chỗ đường sắt cắt quốc lộ ở cửa ngõ phía bắc đã được gỡ bằng nút giao ngã ba Huế.
Điều còn chưa rõ
Theo một bài nghiên cứu của Đại học Đà Nẵng, tuyến Tourane – Huế – Đông Hà được xây trong các năm 1906–1908, như bài Tourane 1888–1918 đã ghi. Tiến độ thực tế của dự án dời ga sau đề xuất năm 2024 cũng cần được cập nhật.
Ít người biết
- Đà Nẵng từng có hai ga hành khách cùng lúc: ga chính và ga Chợ Hàn [1].
- Sáu hầm đường sắt qua đèo Hải Vân đã gần một trăm năm tuổi [2].
- Lời chê “ga quá xa trung tâm” năm 1905 nay đã đổi chiều [1][2].
Đến tận nơi
Đoạn tàu từ Đà Nẵng ra Huế chạy sát biển dưới chân đèo Hải Vân. Nên ngồi phía cửa sổ nhìn ra biển, tức bên phải nếu đi từ Đà Nẵng ra bắc.
Nguồn tham khảo
- Lê Gia Lộc, “Phố cổ bên tả ngạn sông Hàn (phần 3)”, Pháp Luật Việt Nam, 22/4/2011, https://baophapluat.vn/pho-co-ben-ta-ngan-song-han-phan-3-post107529.html, truy cập 11/10/2026.
- Báo Đấu thầu, “19.000 tỷ đồng di dời ga đường sắt Đà Nẵng và xây dựng hầm đường sắt đèo Hải Vân”, 27/8/2024, https://baodauthau.vn/19000-ty-dong-di-doi-ga-duong-sat-da-nang-va-xay-dung-ham-duong-sat-deo-hai-van-post163541.html, truy cập 11/10/2026.
