Trong hai mươi tám năm, Tam Kỳ là thủ phủ của một tỉnh. Từ ngày 1/7/2025, cái tên ấy chỉ còn là tên một phường [1].
Một trăm hai mươi năm
Năm 1906, vua Thành Thái nâng vùng đất này lên thành phủ và đặt tên Tam Kỳ, phủ đường đặt ở ấp Hòa An [1]. Trước đó, vùng đất từng mang những tên khác: Chiêm Động, Hoa Châu thời Trần, huyện Hà Đông thời Lê [1].
Năm 1983, huyện Tam Kỳ cũ được tách thành thị xã Tam Kỳ và huyện Núi Thành. Năm 1997, khi tỉnh Quảng Nam tái lập, thị xã thành tỉnh lỵ. Năm 2006, Tam Kỳ lên thành phố; năm 2016 được công nhận đô thị loại II [1].
Tối 22/8/2026, nơi đây kỷ niệm 120 năm phủ lỵ Tam Kỳ [1].
Sau ngày 1/7/2025
Khi Quảng Nam hợp nhất vào Đà Nẵng và cấp huyện bị bỏ, thành phố Tam Kỳ không còn là một đơn vị hành chính. Không gian đô thị của nó được tổ chức lại thành bốn phường: Tam Kỳ, Bàn Thạch, Hương Trà và Quảng Phú [1].
Thành phố hoa sưa
Tam Kỳ có một mùa riêng: mùa hoa sưa vàng. Làng Hương Trà bên sông có rặng sưa tuổi trung bình hơn một trăm năm, trong đó mười hai cây được ghi nhận trên hai trăm năm tuổi [2].
Lễ hội “Tam Kỳ – Mùa hoa sưa” năm 2025 diễn ra từ ngày 10 đến 13/4 tại làng Hương Trà, với mười hoạt động chính [2].
Điều còn chưa rõ
Vì sao gọi là Tam Kỳ? Bài báo chúng tôi mở không giải thích. Số dân và diện tích của bốn phường mới cũng chưa có trong nguồn đã mở.
Ít người biết
- Núi Thành từng là một phần của Tam Kỳ cho đến năm 1983 [1].
- Tên Hương Trà, làng hoa sưa, nay là tên một phường [1][2].
- Quanh Tam Kỳ có Tượng đài Mẹ Việt Nam anh hùng, địa đạo Kỳ Anh và làng bích họa Tam Thanh.
Đến tận nơi
Lễ hội năm 2025 rơi vào giữa tháng 4 [2]; ngày tổ chức mỗi năm một khác, nên xem thông báo của địa phương. Từ Tam Kỳ đi hồ Phú Ninh hay tháp Chiên Đàn đều gần.
Nguồn tham khảo
- VOV, “Kỷ niệm 120 năm Phủ lỵ Tam Kỳ: Chung cội nguồn, khát vọng tương lai”, 22/8/2026, https://vov.vn/xa-hoi/ky-niem-120-nam-phu-ly-tam-ky-chung-coi-nguon-khat-vong-tuong-lai-post1326509.vov, truy cập 11/10/2026.
- Báo Văn Hóa, “Quảng Nam: Rộn ràng Lễ hội Tam Kỳ – Mùa hoa sưa năm 2025”, 12/4/2025, https://baovanhoa.vn/du-lich/ron-rang-le-hoi-tam-ky-mua-hoa-sua-nam-2025-127469.html, truy cập 11/10/2026.