Nhà thờ Trà Kiệu nằm tại làng Trà Kiệu, thuộc xã Duy Sơn cũ (trước tháng 7/2025: huyện Duy Xuyên, tỉnh Quảng Nam), nay thuộc địa bàn xã Duy Xuyên, thành phố Đà Nẵng [1]. Công trình cách thánh địa Mỹ Sơn khoảng 7 km và tọa lạc trên đỉnh một ngọn đồi cao 60 m [1]. Nơi đây là trung tâm hành hương của Giáo phận Đà Nẵng, kỳ hành hương cuối tháng 5/2025 có hơn 10.000 người tham dự [2][3].
Lịch sử xây dựng qua các thời kỳ
Theo Báo Kiến Thức dẫn các tư liệu lịch sử, nhà thờ Trà Kiệu được xây dựng lần đầu vào năm 1772 ở một vị trí khác [1]. Đến năm 1865, nhà thờ được chuyển về vị trí như hiện nay [1]. Để lên đến khuôn viên công trình trên đỉnh đồi cao 60 m, người đi phải vượt qua hàng trăm bậc đá bắt đầu từ chân đồi [1]. Khuôn viên nhà thờ có vườn cây cổ thụ tỏa bóng mát quanh năm [1].
Sau biến cố năm 1885, trong giai đoạn từ năm 1889 đến năm 1892, các giáo dân Trà Kiệu đã tổ chức trùng tu lại ngôi thánh đường [1]. Đến năm 1970, nhà thờ được xây mới theo kiến trúc hiện đại [1]. Toàn bộ thánh đường được chống đỡ bằng các hàng cột, không bị ngăn cách với không gian bên ngoài bởi các bức tường bao quanh nên rất thông thoáng [1]. Trong khuôn viên nhà thờ còn có một giếng nước mà người xứ đạo gọi là giếng nước thánh [1].
Biến cố tháng 9/1885 trong niềm tin tôn giáo
Lịch sử nhà thờ gắn với một sự kiện diễn ra vào tháng 9/1885 [1][2]. Theo lời kể của các giáo dân được Báo Kiến Thức ghi nhận, vào ngày 11/9/1885, Đức Mẹ đã hiện ra trên nóc nhà thờ Trà Kiệu, và người dân nơi đây coi đây là một phép lạ [1].
Hãng tin UCA News cho biết, cuộc hành hương năm 2025 diễn ra vào cuối tháng hoa Đức Mẹ, tức tháng 5 [2]. Trang LiCAS.news viết rằng giáo dân tin Đức Mẹ đã che chở người Công giáo địa phương trong thời kỳ bị bách hại [4]. Hãng tin Vatican News cũng ghi nhận đền thánh Trà Kiệu kỷ niệm sự kiện Đức Mẹ hiện ra theo truyền thống địa phương để an ủi, nâng đỡ người tin vào thời điểm khó khăn [3].
Các kỳ hành hương năm 2025 và 2026
Hãng tin Vatican News xếp Đền thánh Đức Mẹ Trà Kiệu cùng nhóm với các trung tâm hành hương Đức Mẹ tại Việt Nam như Đức Mẹ La Vang thuộc Tổng Giáo phận Huế và Đức Mẹ Núi Cúi thuộc Giáo phận Xuân Lộc [3]. Giáo phận Đà Nẵng có phạm vi quản hạt trải rộng hơn 10.000 km² [2][3].
Vào cuối tháng 5/2025, hơn 10.000 giáo dân từ các giáo xứ và cộng đoàn thuộc Giáo phận Đà Nẵng đã hành hương về Trà Kiệu [2][3]. Tại thánh lễ bế mạc tháng hoa ngày 31/5/2025, Tổng Giám mục Giuse Đặng Đức Ngân (khi đó là Tổng Giám mục Phó Tổng Giáo phận Huế) chủ sự và gọi đây là “sự kiện của tình yêu, đức tin, dấn thân và phục vụ” [2][3]. Dịp hành hương này đồng thời hướng đến đại lễ Chúa Thánh Thần Hiện Xuống ngày 8/6/2025 [2][3].
Sang năm 2026, Đại hội Đức Mẹ Trà Kiệu được tổ chức tại Trung tâm Hành hương Đức Mẹ Trà Kiệu để kỷ niệm 141 năm biến cố năm 1885 [4]. Đại hội mang chủ đề “Mẹ Maria, mẫu gương người môn đệ truyền giáo” [4]. Mở đầu cuộc hành hương, Linh mục Bonaventura Mai Thái, đại diện của Giám quản Tông tòa Giáo phận Đà Nẵng, chủ trì phần chia sẻ phụng vụ [4]. Lễ rước kiệu được tiến hành vào ngày 30/5/2026 [4]. Đại hội kéo dài hai ngày và kết thúc bằng thánh lễ do Tổng Giám mục Giuse Đặng Đức Ngân, lúc này là Giám quản Tông tòa Giáo phận Đà Nẵng, chủ tế [4]. Kỳ đại hội khép lại với phép lành Tòa Thánh và ơn toàn xá ban cho người tham dự [4].
Bối cảnh Giáo phận Đà Nẵng
Theo hãng tin UCA News, Giáo hoàng Gioan XXIII thành lập Giáo phận Đà Nẵng vào ngày 18/1/1963 [2]. Trước đó, vào thế kỷ 17 và 18, vùng Đà Nẵng là một trung tâm chính của Giáo phận Đàng Trong cũ [2][3]. Dấu mốc truyền giáo bắt đầu từ năm 1615 khi ba thừa sai Dòng Tên đến Hội An [2][3]. Vị chân phước tử đạo đầu tiên của Việt Nam là Thầy giảng Anrê Phú Yên, được Giáo hoàng Gioan Phaolô II phong chân phước năm 2000, cũng gắn với công cuộc truyền giáo này [2][3].
Tra cứu liên quan
- Địa bàn và lịch sử: xã Duy Xuyên, Trà Kiệu
- Di tích cùng khu vực: giếng Tiên trên đồi Bửu Châu, nhà thờ tiền hiền Ngũ xã Trà Kiệu
Điều còn chưa rõ
- Vị trí ban đầu của ngôi nhà thờ Trà Kiệu dựng năm 1772 trước khi chuyển về vị trí hiện tại năm 1865 [CẦN KIỂM CHỨNG].
- Tên gọi và nguồn gốc các tài liệu mà bài báo năm 2015 gọi chung là “tư liệu lịch sử” khi nêu mốc 1772 và 1865 [CẦN KIỂM CHỨNG].
- Năm xây dựng cụ thể của ngôi đền thánh trên đỉnh đồi Bửu Châu so với ngôi thánh đường giáo xứ [CẦN KIỂM CHỨNG].
- Thời điểm chính thức Trà Kiệu được Giáo phận Đà Nẵng thiết lập thành trung tâm hành hương cấp giáo phận [CẦN KIỂM CHỨNG].
Cập nhật: tháng 10/2026
Nguồn tham khảo
- Kiến Thức, “Thăm nhà thờ nổi tiếng vì phép lạ thời thuộc địa”, 12/04/2015, https://kienthuc.net.vn/kho-tri-thuc/tham-nha-tho-noi-tieng-vi-phep-la-thoi-thuoc-dia-447036.html, truy cập 30/10/2026.
- UCA News, “Vietnam archbishop hails Marian pilgrimage as ‘event of love, faith'”, 04/06/2025, https://www.ucanews.com/news/vietnam-archbishop-hails-marian-pilgrimage-as-event-of-love-faith/109224, truy cập 30/10/2026.
- Vatican News, “Tens of thousands make Marian pilgrimage in Vietnam”, 03/06/2025, https://www.vaticannews.va/en/church/news/2025-06/tens-of-thousands-make-marian-pilgrimage-in-vietnam.html, truy cập 30/10/2026.
- LiCAS.news, “Vietnam pilgrimage marks 141 years of Trà Kiệu devotion, calls Catholics to serve society’s forgotten”, 02/06/2026, https://www.licas.news/2026/06/02/vietnam-pilgrimage-marks-141-years-of-tra-kieu-devotion-calls-catholics-to-serve-societys-forgotten/, truy cập 30/10/2026.
